COVID-19 Karşısında Kimler En Savunmasız?

20 Mayıs, 2020
Koronavirüs nüfusun herhangi bir kısmını enfekte edebilse de bazı insanlar COVID-19 karşısında diğerlerinden daha savunmasızdır. Bunun nedeni enfekte olma risklerinin daha yüksek olması değil, enfekte olurlarsa ortaya çıkacak sonuçların çok daha kötü olmasıdır. Bu yazımızda bu konuyu daha ayrıntılı bir biçimde açıklayacağız.

COVID-19 karşısında diğerlerinden çok daha savunmasız olan insanlar olması, belki de dünya genelinde alınan izolasyon ve karantina önlemlerinin arkasındaki aciliyeti yaratan gerçek şeydir. Bu risk altındaki gruplar virüsün vücutlarından geçmesi dolayısıyla en fazla acıyı çekiyor.

Pandemi ülke sınırlarının dışarısına yayılmış durumda. Çin’in Wuhan şehrinde yolculuğuna başlamış olan virüs şimdilerde dünyanın hemen hemen her ülkesinde korkutucu bir hızda çoğalmakta. Koronavirüs genomu üzerinde yapılan çalışmalar şu an sirkülasyonda olan partikülün artık Çin’i terk etmiş olan orijinal partikül olmadığın tespit etmiş durumda. Aslında temelde aynı virüs olsa da genetik bilgisi o andan beri mutasyona uğramış halde.

Ancak, virüsün epidemiyolojik profili aynı kalmış gibi görünüyor. İnsanlar arasında solunum ile ortaya çıkan damlacıklar ile bulaşıyor ve bir süreliğine yüzeylerde hayatta kalabiliyor. Bu koronavirüsün insandan insana bulaşma oranı yüksek. Kaplamasında bulunan ve insanların hücre reseptörlerine yapışabilen proteinler sayesinde insanlar arasındaki aktarım hızı yüksek. En fazla hasarı ise pulmoner alveollere veriyor.

Ancak, herkes COVID-19 karşısında eşit derecede savunmasız değil. Bu yazımızda sizlere hangi grupların daha büyük bir risk altında olduğundan bahsedeceğiz.

Yaşlılar COVID-19 Karşısında En Savunmasız Olan Kişiler Arasında

Koronavirüsün sonuçlarından en çok etkilenen gruplardan biri, özellikle de 65 yaş üzerinde olan kısmı olmak üzere, yaşlılardır. Bilim insanları 65 yaş sonrasında ölüm oranlarının belirgin bir şekilde artış gösterdiğini kaydetmiştir.

Elimizde mevcut olan verilere göre COVID-19 enfeksiyonu kapanların neredeyse %4’ünde ölüme neden olmaktadır, ancak 80 yaşın üzerinde olan insanlar eğer enfekte olurlarsa ölüm oranları %15’tirBu istatistikler, pandemi sırasında yaşlıların daha fazla dikkat ve bakıma ihtiyacı olduğunu göstermektedir.

Diğer viral solunum yolları enfeksiyonlarında da olduğu gibi – örneğin mevsimsel grip – bulaşıcı maddelerin parçacıkları yaşlanan solunum hücrelerinin kötü bir durumda olmalarından yararlanır. Bağışıklık sistemi tepki vermek konusunda yavaştır ve zamanında yanıt veremez. Benzer şekilde, yaşlı insanlar COVID-19 karşısında daha savunmasızdırlar çünkü genellikle yaşları ile birlikte gelen, altta yatan koşullardan da muzdariptirler. Diyabet, hipertansiyon ve kanser hastası olan kişiler özellikle etkilenirler.

Hastaneye yatırılmış yaşlı bir adam.
65 yaşın üzerinde olan kişilerde koronavirüsün ölümcüllüğü en yüksek halindedir.

Okumaya devam edin: Koronavirüs Akciğerlerdeki Hücreleri Nasıl Enfekte Eder

Kronik Hastalığı Olanlar Da COVID-19 Karşısında En Savunmasız Olan Gruplardan Biridir

COVID-19 karşısında en savunmasız olan insanlar kronik hastalıklardan muzdarip olan insanlardır. Bu gruba şu hastalıkları olan insanların eklenmesi gerekir:

  • Kalp yetmezliği
  • Diyabet
  • Böbrek yetmezliği
  • Yüksek tansiyon
  • Kronik obstrüktif akciğer hastalığı
  • Kanser

Kronik hastalıkları olan insanlar, çoğu vakada, sadece sahip oldukları özel durum dolayısıyla acı çekmezler. Ayrıca kullanıyor oldukları ilaç nedeniyle ilave olarak da problemler yaşarlar. İlaçların kendilerinin olumsuz etki ve etkileşimleri olabilir.

Örneğin, eğer antikoagülan alan hastaları göz önüne alırsak, eğer enfeksiyonu kapıp bunun bir sonucu olarak pnömoni yaşarlarsa sonuçlar onlar için çok daha ciddi olacaktır. Yoğun bakım prosedürleri kan damarlarını yırtabilir, ki bu damarların kendi kendilerini iyileştirmesi de antikoagülan ilaçlar nedeniyle daha uzun sürer.

Özellikle bir çalışma, kardiyovasküler hastalıklar ile koronavirüs dolayısıyla ölüm riskinin artışını birbiri ile ilişkilendirmiştir. Ayrıca üzerinde çalışılan hastaların kanlarında yüksek biyokimyasal enflamasyon seviyeleri de gözlemlenmiştir.

Elinde temsili bir kalp tutan bir doktor.
COVID-19 ile enfekte olan kardiyovasküler hastalar ciddi risk altındadır.

Daha fazlasını öğrenin: Diyabetiniz Varsa Kendinizi Koronavirüs Karşısında Nasıl Korursunuz

Diğer Gruplar ve COVID-19 İle İlişkileri

COVID-19 karşısında savunmasız olabilecek diğer bir grup da hamile kadınlardır. Ancak, risk faktörleri ile ilgili herhangi bir spesifik veri henüz bulunmadığı için buradaki izolasyon önlemleri tedbir düzlemindedir. Şu ana kadar bildiğimiz kadarıyla hamile kadınlar için var olan risk nüfusun geri kalanının altında olduğu riske benzerdir. Bu, 2009’da ortaya çıkmış olan H1N1 influenza pandemisinden farklıdır çünkü hamile kadınlar bu eski pandemiden daha çok etkilenmiştir.

Ayrıca, virüsün dikey geçişi de henüz kanıtlanmamış haldedir. Bundan dolayı COVID-19’un plasentayı geçip anneden fetüse geçebildiğine dair herhangi bir kanıt henüz bulunmamaktadır.

Bir başka bilimsel çalışma ise koronavirüsten etkilenen kişileri kan gruplarına göre ayırmıştır. Ön sonuçlar kan grubu A olan kişilerin kan grubu O olan insanlara göre önemli bir ölçüde daha yüksek olan bir risk altında olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, araştırma katılımcı sayısı açısından sınırlıdır.

Aklınızda Tutun

COVID-19 karşısında en savunmasız olan insanlar ölüme kadar gidebilecek komplikasyonlar yaşamak açısından önemli bir risk altındadır. Bu risk altındaki gruplar söz konusu gruplar söz konusu olduğunda ekstra dikkat, hijyen ve sosyal izolasyon uygulamamız gerekiyor. Dünyanın dört bir yanındaki sağlık sistemleri ciddi hastalıkları olan insanlara bakmak için gerekli olan yatak alanına basitçe sahip olamayacak, bundan dolayı enfeksiyon eğrisini düzleştirmek için üzerimize düşen şeyleri yapmalıyız.

  • Lu, Roujian, et al. “Genomic characterisation and epidemiology of 2019 novel coronavirus: implications for virus origins and receptor binding.” The Lancet 395.10224 (2020): 565-574.
  • Zhang, Haibo, et al. “Angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) as a SARS-CoV-2 receptor: molecular mechanisms and potential therapeutic target.” Intensive Care Medicine (2020): 1-5.
  • Zheng, Ying-Ying, et al. “COVID-19 and the cardiovascular system.” Nature Reviews Cardiology (2020): 1-2.
  • Dominguez, Adrian Naranjo, and Alexander ValdÃ. “COVID-19. Punto de vista del cardiólogo.” Revista Cubana de CardiologÃa y CirugÃa Cardiovascular 26.1 (2020): 951.