İsotretinoin: Kullanımı ve Etkileri

13 Mayıs, 2020
İsotretinoin kistik akne ve şiddetli akne tedavisi için reçete edilen bir ilaçtır. Peki bu ilaç nasıl çalışır? Hangi durumlarda kontraendikedir? Bu yazımızda bu konulardaki her şeyi keşfedebilirsiniz.

İsotretinoin retinoidler, A vitamini türevleri ya da retinoik asit grubuna dahil olan bir ilaçtır.

Kistik akne ve şiddetli akne tedavisi için reçete edilir. Bundan dolayı tıbbi reçeteye ve özel bir tıbbi kontrole tabidir.

İsotretinoin Nasıl Çalışır

Akne dolayısıyla yüzünde yaralar oluşmuş bir kadın.
İsotretinoin en şiddetli akne vakalarında kullanılan bir ilaçtır. Genel olarak, aşırı sebum üretiminden kaçınılmasına yardımcı olur.

Akne pek çok faktöre bağlı olan bir hastalıktır. Pilosebasöz foliküllerinin tıkanması ve kronik bir şekilde iltihaplanması ile kendini gösterir ve alevlenme dönemleri ile remisyon dönemleri arasında gidip gelir.

Bu ilacın etki mekanizması tam olarak bilinmese de uzmanlar sebum üreten bezlerin aktivitesini baskılayıp boyutlarını azalttığını bilmektedir.

İsotretinoin sebum üreten hücrelerin çoğalmasını engeller. Bu şekilde sebum üretimini azaltır ve bakterilerin bu kanalları kolonize etmelerini engeller.

Bu yazımızı da keşfedin: Akne İçin Yeşil Çay Kullanmak: İşe Yarar Mı?

İsotretinoinin Kullanımı

Bu; şiddetli aknekistik akne ve enflamatuvar akne için diğer tedaviler başarısız olduğunda tercih edilen ilaçtır. Doktorların gül hastalığı, hidradenitis supurativa ve sedef hastalığında da reçete ettiği sistemik bir ilaçtır.

Bu İlaç Nasıl Alınır

Elinde isotretinoin kapsülleri tutan bir doktor.
İsotretinoin farklı oral sunumlarda bulunabilir. Doktorlar bu ilacı yiyecek ile birlikte almanızı önerir.

Farklı oral sunumları söz konusudur. Bunlar, tek aktif bileşeni isotretinoin olan ve doz ve ara maddeler açısından farklılık gösteren yumuşak kapsüllerdir.

Kapsülleri gıda ile birlikte almanız tavsiye edilir. Tıp uzmanları dozu hastaya bağlı bir şekilde düzenler, çünkü tedaviye verilen yanıt ve ortaya çıkan yan etkiler vaka bazlı bir şekilde değişiklik gösterir.

Yetişkinlerde tedaviye başlamak için önerilen doz günde kilo başına 0.5 mg’dir. Şiddetli böbrek yetmezliği olan hastalarda ise tıp uzmanları daha düşük dozlar önerebilir.

Uzun süreli remisyon ve relaps oranları esasen alınan toplam doz ile ilişkilidir ve tedavinin süresi ile ilgili değildir.

Çoğu durumda akne bir tedavide tam olarak kaybolur. Ancak eğer bir relaps gerçekleşirse hasta aynı dozları aldığı bir tedavi döngüsü daha yapmayı seçebilir.

Eğer tedaviyi tekrar etmek gerekli ise hasta en az sekiz hafta beklemelidir, ki bu da aknenin tedavi sonrasında iyileşmeye devam edebileceği süredir.

Kontrendikasyonlar

Böbreği acıyan bir kadın.
İsotretinoin karaciğer yetmezliği olan hastalarda kontrendikedir.

İsotretinoin aşağıdaki durumlarda kontrendikedir:

  • Öncelikle, hamile kadınlar ya da doğurganlık çağındaki kadınlar. Çalışmalar retinoik asidin ve bazı analoglarının teratojenik etkisini göstermektedir.
  • İkinci olarak, emziren anneler. İsotretinoinin anne sütüne geçmesi son derece kolaydır. Anne ve bebek için olası yan etkileri dolayısıyla bu durumdaki kullanımı kontrendikedir.
  • Karaciğer yetmezliği
  • Hiperlipidemi
  • Tetrasiklinler ile eş zamanlı tedavi. Bu durumlarda iyi huylu kafa içi hipertansiyon görülmesi riski söz konusudur. Ortaya çıkabilecek semptomlar baş ağrısı, mide bulantısı, kusma ve görme bozukluklarıdır.
  • Hipervitaminoz A
  • Son olarak, isotretinoine karşı aşırı duyarlılık

Eğer isotretinoin tedavisi görüyorsanız güneşe maruz kalmaktan kaçınmalı ve her zaman yüksek bir koruma faktörü olan bir güneş koruyucusu kullanmalısınız.

Bu yazımız da ilginizi çekebilir: Kistik Akne İçin Uygulayabileceğiniz 6 Doğal Reçete

Yan Etkileri

Bu ilaç, dozuna bağlı olan pek çok yan etkiye sahiptir. Bu etkiler tedavinin başlamasından sonraki birkaç gün içerisinde ortaya çıkabilir ve şunları içerirler:

  • Aşırı kuru cilt
  • Ağız, dudak ve gözdeki mukoza zarlarında kuruma
  • Kızarıklık ve ciltte soyulma
  • Kas ve eklem ağrıları
  • Ek olarak kan şekeri ve kolesterol seviyesinde yükselme
  • İdrarda kan ya da protein bulunması duurmu
  • Aynı şekilde trombositopeni, trombositoz ve nötropeni
  • Kandaki trigliserit ve karaciğer enzimi seviyelerinde yükselme
  • Son olarak baş ağrısı, karın ağrısı ve kemik ağrıları

Tedavi sırasında eksfoliye edici cilt bakımları kullanmanız önerilmez çünkü cildi daha fazla tahriş etme ve bir tür yaralanmaya sebep olma riskiniz vardır.

Sonuç Olarak

Tıp uzmanları isotretinoini şiddetli akne görülen durumları tedavi etmek için önerirler çünkü bu madde sebum üretiminin azaltılmasına yardımcı olur. Bu sebepten dolayı sonuçlar ilacın sebep olabileceği olası yan etkilere fazlasıyla ağır basmaktadır.

  • Vieira, A. S., Beijamini, V., & Melchiors, A. C. (2012). The effect of isotretinoin on triglycerides and liver aminotransferases. Anais Brasileiros de Dermatologia. https://doi.org/10.1590/s0365-05962012000300005
  • Brenner, F. M., Rosas, F. M. B., Gadens, G. A., Sulzbach, M. L., Carvalho, V. G., & Tamashiro, V. (2006). Acne: um tratamento para cada paciente. Revista de Ciências Médicas.
  • Gómez-Flores, M. (2011). Uso de isotretinoína en acné común. Revista Medica de México Seguro.