Sokrates: “Arkadaş, para gibi olmalıdır; ona ihtiyaç duymadan önce, değerini bilmek gerekir.”

Dostluk, saygı ve güvene dayalı duygusal bir ilişkidir. Bu konu hakkında pek çok kişi görüşlerini dile getirmiştir. Bunlardan biri de Yunan filozof Sokrates’ti. Sokrates, dostluğu parayla karşılaştırarak ilginç bir yaklaşım sergilemiş ve çok etkileyici bir söz bırakmıştır: “Arkadaş, para gibi olmalıdır; ona ihtiyaç duymadan önce, değerini bilmek gerekir.”

Bu sözle bize, ilişkilerin sadece acil durumlarda değil, zaman içinde de sınandığını anlatmak istiyor. Ayrıca, bir ihtiyaç ya da krizle karşılaşmadan önce dostlarımıza değer vermenin ne kadar önemli olduğunu hatırlatıyor.

Dostluğun Değeri

İlk bakışta Sokrates’in sözündeki dostluk ile para arasındaki karşılaştırma, dostluğu maddi bir şeye indirgiyor gibi görünebilir, ancak onun niyeti bu değildi. Bu söz, hayat bizi onlara güvenmek zorunda bırakmadan çok önce, çevremizdeki insanların değerini (davranışları, dürüstlükleri, sadakatleri vb.) fark etmemizle ilgilidir.

Bu söz, aynı zamanda çıkarcı bağlara karşı bir uyarı olarak da yorumlanır. Çünkü sadece acil durumlarda devreye giren bir ilişki, genellikle dostluktan ziyade çıkar ilişkisi olur. Bu nedenle, kişinin rolüne değil, kendisine karşı samimi bir ilgi beslemek önemlidir. Nasıl mı? Ondan isteyecek hiçbir şeyiniz olmadığında bile birinin eşlik etmesinden keyif almayı öğrenerek; onun gerçek değerini anlamanın tek yolu budur.

Sokrates’in fikrini nasıl hayata geçirebiliriz?

Sokrates’in fikrini günlük hayata taşımak için ilişkilerinize özen göstermelisiniz. Önemli bir neden olmadan, sadece nasıl olduğunu öğrenmek için bir arkadaşınızı arayabilir veya ona mesaj atabilirsiniz. Sık sık iletişim kurmak, ilişkileri canlı tutar ve soğumasını önler. Kullanabileceğiniz diğer stratejiler şunlardır:

• Gerçek bağları ayırt edin. Sokrates’in sözünü hayata geçirmek için, gerçek bağları çıkarcı olanlardan ayırt etmeniz önemlidir. Etkileşimlerinizde dinlemeye ve çözüm önermeye yönelik dengeli bir ilgi olup olmadığını değerlendirin. Eğer öyleyse, karşınızda gerçek bir dostluk vardır.
• Varlığı için teşekkür edin. Birçok kişi, sadece kriz anlarında sağladıkları yardım için arkadaşlarına teşekkür etme eğilimindedir. Ancak bu teşekkür, onların hayatımızdaki varlığına da yayılmalıdır. Böylece karşı tarafa, sizin için değerinin size sunabileceklerinden öte olduğunu göstermiş olursunuz. Ayrıca, arkadaşlıklarınızı hafife almamanız gerektiğini unutmayın; onları takdir etmek, dikkatle dinlemek ve sizin için ne kadar önemli olduklarını sözlerle ifade etmek çok önemlidir.
• Kaliteli zamana yatırım yapın. Günümüzün hızlı yaşam temposunun farkındayız, ancak arkadaşlarınızla vakit geçirmek için bir an ayırmanızda fayda var. Bu, şehirde bir yürüyüş yapmak ya da bir gün akşam yemeğine çıkmak olabilir. Bu, gelecekte hazine gibi saklayacakları anılar yaratır.
• Kendin için isteyeceğin türden bir arkadaş ol. Bir arkadaşından sadakat veya anlayış beklemeden önce, bu değerleri sen göstermelisin. İlk mesajı atan, yargılamadan dinleyen ve istenmeden yanında olan kişi sen ol. Bu tutarlılığını gösterir.

Felsefi tonunun ötesinde, Sokrates’in bu sözü günlük hayattaki dostluk için bir rehber haline gelebilir. Arkadaşlarına ihtiyaç duymadan önce onlara değer vermek, sakin zamanlarda bağları korumak ve hiçbir şey istemenize gerek kalmadan kimin gerçekten yanınızda olduğunu ayırt etmeyi öğrenmek, bu düşünürün felsefesinin temel taşlarıdır.