Kötü Ya Da Yetersiz Renk Görme Nedenleri

30 Temmuz, 2020
Renk körlüğü pek çok insanı ekleyen ve renkler arasında iyi bir şekilde ayrım yapmalarını engelleyen bir durumdur. Peki buna ne neden olur?
 

Daha ziyade renk körlüğü olarak kötü ya da yetersiz renk görme durumu renkleri algılamak ve ayırmaktaki zorluğa işaret eder. Bu sebepten dolayı, pek çok insan mavi, sarı, kırmızı ya da yeşil gibi renkleri karıştırır. Çoğu insanın aklına gelen soru şudur: bu problemin nedeni nedir?

Bazı makaleler nüfusun %8’e kadar olan miktarının bu görme probleminden muzdarip olduğuna işaret eder. Bu oldukça yüksek bir yüzdedir ve okuyucularımızın pek çoğunun da yetersiz renk görme durumundan muzdarip olma olasılığı yüksektir. Bu yazımızda bu duruma neden olabilecek şeylere bir göz atacağız.

Yetersiz Renk Görme Durumuna Ne Yol Açar?

Belirttiğimiz üzere, renk körlüğü renkleri görmek ve birbirinden ayırt etmekte bir zorluktur. Genetik Bir Anomalinin Araştırması: Renk Körlüğü adlı makalede bahsedildiği üzere genetik bir bozukluk olarak değerlendirilir.

Bu genetik bozukluk bu duruma sahip bir X kromozomu ile ilgilidir. Bazen ise, bir taşıyıcı olabilir ve duruma kendiniz sahip olmasanız da zayıf renk görme durumunu genetik yolla başka birine geçirebilirsiniz.

Kromozomları gösteren bir resim.
Renk körlüğü X kromozomunda genetik bir değişim ile ilişkilendirilmiştir.

Şimdiye kadar gördüğümüz kadarıyla renk körlüğü erkeklerde kadınlara kıyasla çok daha yaygındır. Bunun nedeni kadınların iki X kromozomu olmasıdır. Renk körü olmaları için iki kromozomlarının da bu genetik değişikliğe sahip olması gerekir. Aksi takdirde yetersiz renk görme durumundan muzdarip olmazlar.

 

Vakaların büyük çoğunluğunda renk körlüğünün genetik bir nedeni olmasına rağmen renk körlüğü ile aynı etkilere neden olan ancak optik sinir ya da retinadaki bir hasardan gelen bir hastalık olan diskromatopsiden de kaynaklanabilir. 

Diğer durumlarda ise Alzheimer hastalığı renkleri algılamada zorluklara neden olabilir.

Benzer şekilde, erektil disfonksiyonu ya da farklı psikolojik problemleri tedavi etmeyi amaçlayan bazı ilaçlar da zayıf renk görme durumuna neden olabilir. Eğer işinizde kimyasallar ile ilgileniyorsanız gözlerinizi de korumalısınız, çünkü renk görme kaybına neden olabilirler.

Bu yazımız da ilginizi çekebilir: Cinsiyetin Genetik Kökeni: X ve Y Cinsiyet Kromozomları

Renk Körlüğü Türleri

Kişinin renk görüşü yetersiz olduğunda ayrıca spesifik bir renk körlüğü türüne de sahiptir. Bunların hepsi aynı değildir ve hepsi hastanın hayatını aynı şekilde etkilemez. Aşağıda an itibariyle var olan türler listelenmiştir:

  • Akromatik: Bu tür kişinin herhangi bir rengi ayırt etmesine izin vermez; görüşleri sadece siyah ve beyazdır.
  • Dikromatik: Yeşil, mavi ya da kırmızı renklerini algılamayı zor hale getirir.
  • Trikromatik: Bu tür ile kişi üç ana rengi görebilir ancak bunları birbirleri ile karıştırır.

Normalde zayıf renk görüşü olan insanlar dikromatizm ya da trikromatizme sahiptir. İnsanların bu durumu yaşaması son derece alışılmadıktır çünkü gözlerimiz renkleri algılamak üzere tasarlanmıştır (bu tüm hayvanlar için geçerli değildir).

 

Bu yazımız da ilginizi çekebilir: Göz Sağlığı İçin Dört Süper Gıda

Tedavi Seçenekleri

Gözlük almakta olan bir kadın.
Son zamanlarda diskromatozunuz varsa bazı renkleri görmenize olanak tanıyan gözlükler icat edilmiştir.

Açıklığa kavuşturmamız gereken bir şey şudur, zayıf renk görme durumunun günümüzde bir tedavisi yoktur. Hatta, çoğu insan renkleri algılama şekillerine, bunun hayatlarını önemli ölçüde etkilemeyeceği şekilde alışır.

Durum, akromatizmden muzdarip olan kişiler için farklıdır. Hiçbir rengi ayırt edememek hatırı sayılır engel ve sınırlamalara neden olur. Ancak, renk körlüğü olan insanlar, örneğin trafik ışıklarının renklerini ayırt etmek için farklı teknikler geliştirir.

Renk körlüğü gözlükleri zayıf renk görüşü olan insanlar için kulağa iyi bir seçenek gibi gelebilir. Ancak, bunlar bir tedavi değil bir araçtır, ve akromatik insanlar için işe yaramazlar.

Bu gözlüklerin önerdiği şey mavi ile yeşil arasındaki renkleri filtrelemek ve kafa karışıklığına neden olabilecek tonları azaltmaktır. Bundan dolayı dikromatik insanlar için çok iyi çalışırlar. Ancak bir tedavi değildirler ve renk körü insanlar bütün hayatlarını bu durum ile yaşamak zorundadırlar.

Renk körü müsünüz? Zayıf renk görüşünüz mü var? Bu yazımızın size bu genetik kusuru biraz daha iyi anlamak konusunda yardımcı olduğunu umuyoruz. Çevrenizdeki pek çok insan da bu durumdan muzdarip olabilir.

 
  • Duque Vaca, M. A. (2014). Creación de Patrones de Accesibilidad y Usabilidad web que mejoren la navegación por parte de las personas que presentan daltonismo en la Ciudad de Riobamba (Master’s thesis, Escuela Superior Politécnica de Chimborazo).
  • Moreira Villegas, H. (2011). Uso de términos de color básicos en daltónicos dicrómatas y personas de edad avanzada (Doctoral dissertation, Universidad Complutense de Madrid, Servicio de Publicaciones).
  • Tscherning, M., Kayser, B., & Menacho, M. (1904). El daltonismo. Archivos de Oftalmología Hispano-Americanos4(48), 821.
  • Uribe Leal, R. A. (2015). Ajuste en luminancia y espacios de color para generar contrastes visibles para personas con daltonismo tricromático anómalo (Doctoral dissertation).