Küçük Çocuklarda Görme Sorunları Nasıl Tespit Edilir

2 Şubat, 2020
Çocuklarda dört yaştan itibaren tam bir göz taraması yaptırmak, özellikle de ailede bir göz problemleri geçmişi söz konusu ise önemlidir. Bu yazımızda çocuklardaki görme problemlerini nasıl tespit edebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Çocuklarda sık görülen strabismus (şaşılık) ve miyopluk gibi görme sorunları ebeveynlerin tespit edebilmesi açısından nispeten kolaydır. Ancak, diğer görme sorunları kolay kolay fark edilmeyebilir. Bundan dolayı çocuklarda görme sorunları veya göz hastalıklarının varlığına işaret edebilecek bazı semptomlara dikkat etmek önemlidir.

Çocuklarda Görme Sorunları İşaretçileri

Gözlük takan bir erkek çocuğu.

Çocuklarda görme sorunları belirtileri ilk etapta fark edilmeyebilir. Ancak, bu belirtiler baş ağrıları ve bulanık görme ile birlikte ortaya çıkabilir.

Çocuğunuz uzak akrabalarını doğru şekilde tanıyamamak ve objeleri yüzüne çok yakın tutmak gibi erken uyarı işaretleri gösterebilir. Bir çocuk ayrıca, özellikle de yorgun ise gözlerini ovabilir. Diğer durumlarda daha iyi görmek için başlarını geriye eğebilir ve baş ağrıları ve bulanık görüşten şikayet edebilirler.

Bir çocuğun hayatının ilk aylarındaki görsel kapasitesi

Bir çocuğun hayatının ilk yılında görüşü aşağıdaki şekilde evrim geçirir:

  • 6 hafta. Bebek yüz ifadelerine tepki verir.
  • 2-3 ay. Bebek hareketleri algılayabilir ve parlak objeleri gözleri ile takip edebilir.
  • 3-6 ay. Bebek ellerine bakar ve etrafındaki aktiviteleri gözleri ile takip edebilir.
  • 4 ay. Bebek aynadaki yansımasına gülümseyebilir.
  • 6 ay. Bebek hareket eden objeleri gözleri ile takip edip bu objelere uzanmaya çalışabilir.
  • 7 ay. Bebek aynadaki yansımasına dokunabilir.
  • 9 ay. Bebek bir objeye bakmak için ileriye gidebilir.
  • 1 yaş. Bebek görüş alanlarından çıkan oyuncakları ve objeleri arayabilir.

Herhangi bir problemin geri döndürülemez hale gelmeyeceğinden emin olmak için, özellikle de ailede bir göz hastalıkları geçmişi varsa, çocuk dört yaşına geldikten sonra tam bir göz muayenesi yapılması önemlidir.

Görme Sorunları Türleri

Çocuklarda en sık karşılaşılan görme sorunları miyopluk, hipermetropluk ve astigmatizm gibi gözde görülen kırma kusurlarıdır. Ambliyopi (göz tembelliği), strabismus (şaşılık) ve renk körlüğü gibi problemler de yaygındır.

Göz tembelliği

Ambliyopi veya göz tembelliği nüfusun yaklaşık %2 ila %5’i arasındaki kısmını etkilemektedir ve gelişmiş ülkelerde görme kaybının en sık görülen sebeplerinden biridir. Göz tembelliği durumunda tanı koyulması ve tedaviye erken başlanması bu hastalığın yetişkinlikte ilerlemesini engellemenin anahtarlarıdır.

Eğer çocuğunuz prematüre doğduysa ve ailenizde bir göz tembelliği, kırma kusurları veya retina problemlerine dair geçmiş varsa çocuğunuza özellikle dikkat etmelisiniz. Bu durum genellikle asemptomatik olsa da bazen baş ağrısı ve boyunda acı ile kendisini gösterebilir. Ayrıca, eğer çocuğunuz okumayı halihazırda biliyorsa kelimeleri atlayabilir veya harfleri birbirine karıştırabilirler.

Bu yazımızı da okumalısınız: Gözleriniz Hakkında Bilmediğiniz 5 Şey

Strabismus

Strabismus toplumun %3 ila %6 arasındaki kısmını etkiler. Bu duruma erken tanı koyulması önemlidir çünkü çocuklarda tedavi aracılığıyla düzeltilebilir ancak yetişkinlerde düzeltilemez.

Strabismus’un bazı belirtileri şunlardır:

  • Gözlerin yanlış hizalanması.
  • Gözlerin aynı yöne beraber hareket etmemesi.
  • Çocuğun spesifik şeylere bakmak için kafasını yana eğmesi.
  • Göz kırpıştırma veya gözleri ovma alışkanlığı.
  • Çocuğun gözlerini kısması veya odaklanmak için bir gözünü kapatması.

Görme Sorunları: Kırma Kusurları

Göz doktoru ile birlikte gözlük deneyen bir kız çocuğu.

Kırma kusurları çocuklukta yaygındır. Çocukların ortalama %20’sinin bu problemden muzdarip olduğu tahmin edilir.

Astigmatizm, miyopluk ve hipermetropluk gibi kırma kusurları çocukların ortalama %20’sini etkiler.

Miyopluk

Miyopluk ortalama olarak altı yaşta ortaya çıkar ve genellikle uzaktaki objelere odaklanabilmek için gözleri kısmak ya da nispeten uzakta olan insanların kim olduğunu anlayamamak gibi semptomlara sebep olur. Bazı çocuklar objeleri daha iyi görebilmek için objelere yaklaşabilir veya okurken daha iyi odaklanmak için gözlerini kısabilir.

Bu yazımızı da beğenebilirsiniz: İyi Bir Görüş İçin 10 Egzersiz Ve Yiyecek

Görme Sorunları: Hipermetropluk

Bu durum genellikle fizyolojiktir, yani yeni doğan çoğu bebekte görülür. Ancak, göz büyüdükçe yavaş yavaş bu problem de yok olur. Ancak, bazı durumlarda yaşam boyu kalabilir. Düzeltilmemiş, yüksek derecede hipermetropluk ambliyopi veya strabismusa sebep olabilir. Bu durum yakını görmenizi gerektiren şeyler yaparken baş ağrılarına ve bunları yaptıktan sonra göz yorgunluğuna yol açabilir.

Astigmatizm

Bu durum nesnelerden gelip göze giren ışığın retinada birden fazla noktada odaklanmasına sebep olur. Bu da bulanık ve bozuk görmeye yol açar. Ana semptom hem yakın hem de uzak nesnelerin bulanık veya çarpık görünmesidir.

Bir Uzmana Danışın

Bu işaretlerin çocuğunuzda görme sorunları olduğunu gösterebileceğini biliyor muydunuz? Eğer çocuğunuzda bu semptomları fark ederseniz güvendiğiniz bir uzmana danışın. Bir profesyonel problemin tipini ve tedavisini belirleyebilecektir.

  • Fredrick DR. Myopia. BMJ. 2002;324(7347):1195–1199. doi:10.1136/bmj.324.7347.1195
  • Toda, I., Fujishima, H., & Tsubota, K. (1993). Ocular fatigue is the major symptom of dry eye. Acta Ophthalmologica71(3), 347–352. https://doi.org/10.1111/j.1755-3768.1993.tb07146.x
  • Chou R, Dana T, Bougatsos C. Screening for Visual Impairment in Children Ages 1-5 Years: Systematic Review to Update the 2004 U.S. Preventive Services Task Force Recommendation [Internet]. Rockville (MD): Agency for Healthcare Research and Quality (US); 2011 Feb. (Evidence Syntheses, No. 81.) 1, Introduction. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK52711/
  • Bates A. Common eye problems among children. London J Prim Care (Abingdon). 2010;3(1):27–30. doi:10.1080/17571472.2010.11493292
  • Natarajan S. The pediatric eye view. Indian J Ophthalmol. 2014;62(2):101–102. doi:10.4103/0301-4738.128583
  • Vision screening in infants and children. Paediatr Child Health. 1998;3(4):261–264. doi:10.1093/pch/3.4.261
  • Khandekar R. Visual disabilities in children including childhood blindness. Middle East Afr J Ophthalmol. 2008;15(3):129–134. doi:10.4103/0974-9233.51988