Akran Baskısı ile Mücadele Etmeleri için Çocuklara Nasıl Yardım Edersiniz

15 Ocak, 2021
Ergenlik döneminde, çocuklarımız etkilerini görmek istedikleri arkadaşlarına ayna olmaya meyillidir. Ama bir grup arkadaş çocuğumuza bir şey yapması için baskı yaptığında ne olur? Birlikte, akran baskısı ile mücadele etmeleri için çocuklarımıza nasıl yardım edeceğimizi keşfedeceğiz.

Ergenlik döneminde, arkadaşlar çocuğumuzun rol modeli haline gelir. Ergenler sıklıkla ebeveynlerini gözlemlemeyi bırakırlar ve nasıl giyineceklerine, konuşacaklarına ve davranacaklarına karar vermek için arkadaşlarına bakmaya başlarlar. Akran grupları ergenleri bir o yana bir bu yana sürükler. Bu yüzden, çocuklarımıza akran baskısı ile başa çıkmak için nasıl yardımcı olabiliriz?

Hepimiz, tek düşündüğümüz şey uyum sağlamak olduğu bu dönemlerden geçtik. Bir grubun parçası gibi hissetmek, özellikle ortalama 12 ile 20 yaş aralığındaki gençler için vazgeçilmez bir durumdur. Bu sebeple, akran baskısı hayati önem kazanır ve çocuklarımızın hayatını iyi ve ya kötü yönde etkiler.

Akran baskısının üstesinden nasıl gelinir?

Bir grup arkadaşın değerleri ve ya tutkularının tersini yapmak hayatın bu döneminde oldukça zordur. Şimdi bu durumu daha detaylı analiz edelim.

Akran baskısı nedir?

akran-baskısı-dışlanma
Sosyal bir gruba ait olmak, ergenlerde bir bütün olmak için hayati önem taşımaktadır.

Çevremizdeki insanlar, kaçınılmaz olarak hayatlarımızı bir veya başka yönlerde etkilemektedir. Ergenlik döneminde, arkadaşların hayatımızın diğer dönemlerine kıyasla çık daha büyük bir etkisi vardır. Bu sebeple, çocuklar kendileri ile aynı yaştaki çocuklarda aşağıdakileri belirlemek konusunda zayıftır:

  • Hayran oldukları kişiye benzemek
  • Bir gruba girmek
  • Tuhaf hissetmemek
  • Denemek/tecrübe etmek
  • “Farklı” olarak, eğlence olmaktan kaçınmak

Kararlar vermek, yeterince zordur, özellikle çelişkili görüşlerin olduğu durumlarda. Ve genç insanların başına gelen durum da tam olarak budur. Ergenler sıklıkla tam tersini yapmanın doğru olduğuna inansa bile,  akran grupları onları diğer yöne doğru çeker. Akran baskısı ile başa çıkmak ergenler için oldukça karmaşık olabilir.

Bu yazıyı kaçırmayın: Sosyal Kaygı ile Başa Çıkmanın 5 Yolu

Akran baskısı her zaman olumsuz yönde midir?

Genel olarak, akran baskısı hakkında konuştuğumuzda, genellikle olumsuz bir beklentiye odaklanırız. Ancak, bu olgunun iki tarafı vardır. Daha önce de söylediğimiz gibi, akran baskısı hakkında konuştuğumuzda, çocuklar ve ergenlerin üzerindeki akranların etkileri hakkında konuşuruz. Bu etki olumlu da olabilir olumsuz da.

Şimdi bir örneğe bakalım, Eğer çok hırslı bir okuyucu olan bir arkadaş, çocuğunuza okuması için bir kitap tavsiye ederse, çocuğunuz kitap okumaya başlayacaktır. Böylece, bu durumda, akran baskısının iyi bir şey olduğunu düşünebiliriz.

Ancak, akran baskısının olumsuz olmaya çok eğilimi vardır. Örneğin, arkadaşlar alkol kullanması, uyuşturucu kullanması, dersten kaçması veya başka çocuklara zorbalık yaparak bununla eğlenmesi konusunda baskı yapmayı deneyebilir.

Çocuklarınızın arkadaşları, onların yeni yetenekler yeni ilgiler kazanmasına yardımcı olabilir ve ya diğer yandan riskli ve uygunsuz aktivitelere doğru gitmesine neden olabilir.

Akran baskısı ile mücadele etmeleri için aileler çocuklarına nasıl yardım edebilir?

Ebeveynler olarak, görevimiz, çocuklarımıza uygun şekilde gelişme gösterebilmeleri için yürüdükleri yolda rehberlik etmektir. Bunun anlamı fiziksel ve duygusal durumlarını riske atacak aktiviteler ve hareketlerde bulunmalarını önlemektir.

Bu sebeple, çocuklarımıza akran baskısı ile başa çıkmak için nasıl yardımcı olabileceğimiz konusunda sizlerle bir seri ipucu paylaşacağız. Unutmayın ki hiç bir zaman başlamak için geç değildir, bu sebeple aşağıdaki tavsiyeleri uygulamak için çocuğunuzun ergenliğe girmesini beklemeniz için hiç bir sebep yok.

1. Çocuklarınıza “hayır” demeyi öğretin.

cocuğunuza-hayır-demeyi-öğretmek-akran-baskısı
Gerektiğinde “hayır” demek, çocuğunuzu olumsuz etkilerden kendini korumasına yardımcı olacaktır.

Çocukların öğrendiği ilk kelimelerden birisi genellikle “hayır” demektir. Sonrasında bir dizi açıklama ile onlara nasıl “evet” diyeceklerini öğretiriz. Ancak, çocuklarına durumları değerlendirmeyi ve gerektiğinde “hayır” demeyi öğretmek ebeveynler için vazgeçilmezdir. 

  • Çocuğunuzla rol yaparak, ve ya bir durumu canlandırarak, çocuğunuzun ne zaman hayır demesi gerektiğini öğretebilirsiniz.
  • Bu davranışı önemli birisinin üzerinde(Sizin) model olarak görmesini sağlamak önemlidir. Küçük yaşlardan itibaren sizi dinlediğinden ve sizin “hayır” cevaplarınızı desteklediğinden emin olun, böylelikle hayır demenin güvenli olduğunu öğrenmiş olurlar.

2. Çocuklarınıza kendilerini düşünmelerini öğretin.

Akışla beraber gitmek, çocuğunuzun sağlığını ve bütünlüğünü riske atabilir. Kendilerini düşünmelerini, olası sonuçları göz önüne almalarını, ve en iyi ve en kötü senaryoları değerlendirmelerini öğretin.

Bu yazıyı da okumak isteyebilirsiniz: Ergenlik Çağındaki Ruh Hali Değişimleri: Sebepleri ve Başa Çıkmanın Yolları

3. Çocuklarınızla konuşun.

Çocuklarınızla konuşarak, kendi ergenliğinize ait hikayeler anlatın ve sizinle güven inşa etmesine yardımcı olun. Dahası, aranızdaki yaş farkı üzerinde bir köprü kurmanıza yardımcı olur ve sizin de onların yaşındayken hatalar yaptığınızı görmelerine izin verirsiniz.

4. Sağlıklı bir özgüven için cesaretlendirin.

özgüven-cesaretlendirme
Çocuklarda küçük yaşlardan itibaren zamanla sağlıklı bir özgüveni teşvik etmek, bir gruba ait hissetmesine ve daha iyi seçimler yapmasına yardımcı olacaktır.

Sağlıklı özgüveni olan bu çocuklar daha az kolay etkilenebilen ve akranlarından tasdiklenmeyi bekleyen çocuklar olurlar. Çocuğunuzun özgüveni üzerine çalışmak, çocuklarınızın akran baskısı ile başa çıkmasına yardımcı olur. 

Eğer daha fazla desteğe ihtiyacınız varsa, bir uzmandan yardım alabilirsiniz.

5. Çocuklarınızın doğruyu ve yanlış ayırt edebilmeleri için ortam sağlayın.

Kararlar vermek, her çocuk ve ergen, doğru ve yanlış olan davranış ve aksiyonları ayırt etmeyi öğrenmesi gerekir. Çocuğunuzun aradki farkı bilmesini sağlamak için zaman ayırın.

Çocuğunuza ahlaki değerleri öğretmek, problemli durumlardan çocuğunuzu uzak tutmak söz konusu olduğunda çok önemlidir.

6. Çocuğunuzun arkadaş grubunun olumlu olduğundan emin olun.

2010 yılına ait bir çalışmada, sigara kullanan ve diğer zararlı şeyleri tüketen arkadaşlara sahip ergenlerin de aynı şeyleri yaptığı ortaya çıkmıştır. Benzer olarak, bu aktiviteleri yapmayan arkadaşı veya akran grubu olan genç insanların sigara içmesi veya diğer zararlı şeyleri tüketmesi daha düşük olasılıklıdır. Tabi ki, çocuğunuzun arkadaşlarını onun için seçemezsiniz, ama onlara olumlu seçimler yapan grupları seçmeleri için rehberlik edebilirsiniz.

Bunlar, çocuklarınızın akran baskısı ile başa çıkmasına yardımcı olmak için uygulayabileceğiniz bazı stratejilerdir. Ek olarak, çocuğunuzla konuşma, ilgilerini keşfetme, ve arkadaşlarını tanıma konusunda sizi cesaretlendiriyoruz.  Bu yolla, daha az kendilerini yalnız veya baskı altında hissedeceklerdir ve bir problemleri olduğunda daha fazla size güvenip sırlarını açmaya yatkın olacaklardır.