Gastrointestinal Fistül Nedir ve Neden Olur?

8 Temmuz, 2021
Gastrointestinal fistül, ishal, bulantı, rektal kanama ve hatta ateş ve dayanılmaz karın ağrısı gibi semptomlarla kendini gösterir. Prognozu oldukça değişkendir.

Bir organ ile başka bir yapı arasında, genellikle yaralanmaya ikincil olarak bir bağlantı oluştuğunda bir fistül oluşur. Crohn hastalığı olan hastalarda gastrointestinal fistül çok yaygındır, bu hastaların %35’inde hayatlarının bir noktasında en az bir fistül gelişir.

Öte yandan, bu tür bir sağlık sorunu, karın bölgesinden cerrahi işlem geçiren hastalarda da tipiktir. Yapılan araştırmalara göre fistüllerin %85 kadarı bu uygulamaların bir yan etkisi olarak ortaya çıkmaktadır. Gastrointestinal fistüller ve bunlarla nasıl başa çıkılacağı hakkında bir şeyler öğrenmek istiyorsanız doğru yerdesiniz!

Daha fazla bilgi edinin: En Sık Görülen Sindirim Sistemi Hastalıkları

Gastrointestinal fistül türleri

Bilimsel çalışmalar fistülleri oluşum yerlerine göre sınıflandırır, yani harici veya dahili olabilirler. İç fistüller iki organı birbirine bağlarken, dış fistüller vücut yüzeyi ile doğrudan veya dolaylı olarak bağlantı kurar. Ayrıca ürettikleri bağlantı sayısına bağlı olarak basit veya karmaşık da olabilirler.

Görünüş bölgelerine göre 4 farklı gastrik fistül türü vardır:

  • Yemek borusu, mide ve oniki parmak bağırsağı
  • İnce bağırsak
  • Kolon
  • Yukarıdakilerden, 20 santimetre kareden daha büyük bir duvar kusurundan ortaya çıkmış olan herhangi biri.

Sonuncu kavram dikkat çekicidir. Fistüller birer açıklık oldukları için, mide-bağırsak yolunda bulunan sıvıların dışarı çıkmasına izin verir. Bu parametreye bağlı olarak, bir fistül düşük akışlı (günde 500 mililitreden az tahliye) veya yüksek akışlı (günde 500 mililitreden fazla tahliye) olabilir.

sindirim sistemi
İnsan sindirim sisteminin herhangi bir bölümü fistül üretebilir.

Gastrointestinal fistül belirtileri nelerdir?

Drugs.com portalı, hastalarda gastrointestinal fistül varlığının en yaygın semptomlarından bazılarını listelemiştir. Bunlar arasında aşağıdakileri sayabiliriz:

  • Karın ağrısı veya gazlı hazımsızlık
  • İshal
  • Kilo kaybı, bulantı ve kusma
  • Göğüste ağrılı yanma hissi
  • Karındaki bir yaradan sızan sıvı

Bir iç fistül durumunda hasta ayrıca rektal kanama, kan dolaşımında enfeksiyon, besinlerin emilim bozukluğu, dehidrasyon ve altta yatan sağlık sorunlarının kötüleşmesini yaşayabilir. Öte yandan, bazı hastalar semptom üretmez; her şey yukarıda belirtilen parametrelere ve bireyin sağlık durumuna bağlıdır.

Olası komplikasyonlar

Hastada şiddetli rektal kanama, kontrolsüz kusma ve mide bulantısı veya karında genişleme varsa, hasta acilen tıbbi yardım almalıdır. Bazı fistüller, çevre dokudaki bakteriyel bir enfeksiyonla ilişkiliyse yaşamı tehdit edebilir.

Tıptaki gelişmelere rağmen, araştırma kaynakları enterokutan fistülü olan hastaların %25 ila %50’sinin sonunda öldüğünü göstermektedir. Yine de bu veriler tamamen adil değildir, çünkü genellikle zaten sağlık durumu iyi olmayan insanları baz alırlar.

Gastrointestinal fistüllerin ana nedenleri

Tıbbi araştırmalar, gastrointestinal fistülün ana nedenlerini araştırıyor. Aşağıdaki satırlarda size bulgularından kısaca bahsedeceğiz.

Cerrahi işlemler

Yukarıda bahsedildiği gibi gastrointestinal fistüllerin %75-85’i abdominal cerrahi sonrası bir komplikasyonun sonucudur. Birçok faktöre bağlı olduğu için belirli bir rakam elde etmek zordur, ancak tüm araştırmacılar aynı konuda hemfikirdir: Bunların yarısından fazlası ameliyat sonrası dönemde ortaya çıkar.

Divertiküler hastalıklar

Kalın bağırsağı şiddetli bir şekilde etkileyen divertikülün ortaya çıkması da fistül görünümünü tetikleyebilir. Bunlar mesane gibi karın bölgesi organlarıyla bağlantılar olarak bulunur.

Crohn hastalığı

Crohn hastalığı, sindirim sisteminin belirli bölümlerinde uzun süreli kronik iltihaplanmaya neden olur. Bu karın ağrısı, ateş, yorgunluk, kabızlık ve dışkıda kanamaya yol açar. Özellikle, bu patolojiye sahip kişilerin %35’inde fistül gelişir.

Kötü huylu oluşumlar

Bağırsakta ve komşu organlarda kanserli tümörlerin ortaya çıkması, fistülizasyon süreçlerini teşvik eder. Sindirim sistemi mukozasında bir kitlenin radyal uzantısı ve normal dokunun tahrip olması bu bağlantıyı destekler.

Nasıl teşhis edilebilir?

Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Tıp Kütüphanesi, gastrointestinal fistülü saptamak için en etkili tanı yöntemlerinden bazılarını listeler. Bunlar aşağıdakileri içerir:

  • Özofagografi: Yemek borusu, mide ve ince bağırsağın durumunu değerlendirmek için alınan bir dizi röntgen filmi. Fistül için doğrudan arama yapılır.
  • Baryum lavmanı: Kolon ve rektumu içeren kalın bağırsağın özel bir röntgeni.
  • BT taraması: Bu araç, karın bölgesinde bağırsak halkaları arasında veya önceki enfeksiyonların meydana geldiği alanlarda fistül aramak için kullanılır.
  • Fistülogram: Vücut içindeki anormal bir geçiş yolunun görüntülerini oluşturmak için floroskopi adı verilen gerçek zamanlı bir röntgen biçimi ve baryum bazlı kontrast madde kullanır.

Tüm tanı yöntemleri geçerli olsa da, en alakalı tıbbi bilgiyi sağlayan teknik fistülogramdır. Fistülogram sayesinde, doktorlar fistülün kendisini tespit etmenin yanı sıra lezyonun durumunu ve uzantısını da değerlendirebilir.

muayene olan adam
Seri X-ışınları, yemek borusundan rektuma kadar gastrointestinal sistemin büyük bir bölümünü kaplamak için çekilen ardışık X-ışını filmleridir.

Mevcut tedaviler

Tedavinin iki çeşidi vardır: Konservatif ve cerrahi. İlk durumda, doktorlar genellikle ciddi bakteriyel enfeksiyonların gelişmesini önlemek için antibiyotik reçete eder. Ayrıca fistül Crohn hastalığından kaynaklanıyorsa hastanın immünosupresif ilaçlar alması gerekir.

Diğer konservatif yaklaşımlar arasında fistülü minimal invaziv bir şekilde kapatmak için fibrin yapıştırıcıların kullanılması ve iyileşirken hastanın intravenöz beslenmesi sayılabilir. Bu yaklaşımın başarı oranı çok yüksek değildir, bu nedenle genellikle etkilenen bölgenin cerrahi olarak çıkarılmasıyla sonuçlanır.

Bu konuda daha fazlasını öğrenmek isteyebilirsiniz: Crohn Hastalığı ile İlgili Bilmeniz Gerekenler

Gastrointestinal fistül: Altta yatan bir sorunun komplikasyonu

Sonuç olarak, bir gastrointestinal fistül, yaklaşması zor bir klinik vakadır. Genellikle ameliyat veya uzun süreli bağırsak hastalığı gibi önceden var olan bir komplikasyonun yan ürünü olarak ortaya çıkar.

Bu nedenle prognoz, birincil sağlık sorununa ve hastanın kişisel durumuna bağlıdır. Yaşam kalitesi oldukça etkilenir ve hastanın görmekte olduğu temel tedavilere müdahale eder.

  • Falconi, M., & Pederzoli, P. (2001). The relevance of gastrointestinal fistulae in clinical practice: a review. Gut, 49(suppl 4), iv2-iv10.
  • Cadena, M., Vergara, A., & Solano, J. (2005). Fístulas gastrointestinales en abdomen abierto (fístulas enterostómicas). Revista Colombiana de Cirugía20(3), 150-157.
  • Fístula gastrointestinal, drugs.com. Recogido a 6 de febrero en https://www.drugs.com/cg_esp/f%C3%ADstula-gastrointestinal.html
  • Farooqi, N., & Tuma, F. (2020). Intestinal Fistula. StatPearls [Internet].
  • Fístula gastrointestinal, medlineplus.gov. Recogido a 6 de febrero en https://medlineplus.gov/spanish/ency/article/001129.htm#:~:text=Es%20una%20abertura%20anormal%20en,piel%20se%20denominan%20f%C3%ADstula%20enterocut%C3%A1nea.
  • Martínez-Ordaz, J. L., Luque-de León, E., Román-Ramos, R., Juárez-Oropeza, M. A., & Méndez-Francisco, J. D. (2013). Factores de riesgo y evolución de fístulas enterocutáneas posterior a cierre de ostomías terminales. Cirugía y Cirujanos, 81(5), 394-399.