Kan Transfüzyonları – Amaçları ve Prosedürleri

4 Mart, 2020
Kan transfüzyonları kanaması olan, kemik iliği problemleri olan ya da kalıtsal bir hastalığı olan birçok insanın ölümünü erteleyebilir.

Kan transfüzyonları günümüzün tıbbının ana direklerinden biridir, çünkü bu süreç kişinin bir yaralanma dolayısıyla kaybetmiş olabileceği kanı kişiye vererek birçok hayat kurtarır.

Bilinen ilk kan transfüzyonları 17. yüzyılda gerçekleşmiştir. Ancak, bilim insanlarının farklı kan gruplarını tanımlamaları 20. yüzyıla kadar gerçekleşmemiştir. Bundan dolayı, o döneme kadar kan transfüzyonlarının yaşamı tehdit eden şeyler olma ihtimalleri vardı.

Kan grubu, kırmızı kan hücrelerinin ve onların serumlarının özelliklerine dayanan bir sınıflandırma biçimidir. Kişi kendi kan grubundan olmayan bir kana maruz kaldığında uyumsuzluk reaksiyonları ortaya çıkar ve bu reaksiyonlar ölüme yol açabilir.

Bu fikir kan transfüzyonları geliştirilirken anahtar görevi görmüştür ve şimdi bu prosedürlerin güvenli ve etkili prosedürler olmasını sağlar. Bugünkü yazımızda size bu konuda bilmeniz gereken her şeyi anlatacağız.

Kan Transfüzyonları – Prosedür

Kan transfüzyonları tıpta rutin bir prosedürdür. Bir hastanın başka bir kişiden kan ya da kan türevlerini almasını içerirler. Bundan dolayı kan aşağıdaki elementleri içerir:

  • Oksijeni taşımak ve atıkları elimine etmekten sorumlu olan kırmızı kan hücreleri
  • Vücudun enfeksiyonlar ile savaşmasına yardımcı olan beyaz kan hücreleri
  • Kanın pıhtılaşmasında rol oynayan trombositler
  • Kanın sıvı kısmı olan plazma

Kan transfüzyonu yapılabilmesi için öncelikle bir kişi kan bağışında bulunmalıdır. Donör, elbette, kan vermek için herhangi bir ücret almayan bir gönüllüdür.

Bu yazımıza da bir göz atın: Kırmızı Kan Hücrelerini Artırmanın Yolları

Kan Bağışı Yapma Prosedürü

Kan transferi almakta olan bir kadın.

Kan bağışı bir kişinin hayatını kurtarmaya yardım edebilecek, son derece basit bir prosedürdür. Donör olabilmek için sağlıklı olmalı, 50 kilodan fazla olmalı ve anemi ya da diğer kan problemlerine sahip olmamalısınız.

Kan bağışlayabilmek için bu konuda özelleşmiş bir merkeze gitmeli ya da farklı sağlık kampanyalarından yararlanmalısınız. Bu tip kampanyalar genellikle okullar, üniversiteler ve belediyeler gibi halka açık alanlarda gerçekleşir.

Bağış yapacağınız yere ulaştığınızda kolunuzu bir kolçağa uzatıp oturacaksınız. Sizden sorumlu olan kişi tansiyonunuzu ölçüp kan bağışlamak için mümkün olan en uygun durumda olduğunuzdan emin olacak. Sonrasında ise kolunuza bir turnike bağlayacak.

Turnike yapıldıktan sonra laboratuvar teknisyeni uygun damarları kolayca bulup bu damarlara bir iğne sokacaktır. İğne steril olmalı, iğne sokulmadan önce cildiniz de teknisyen tarafından temizlenmelidir. İğne bir kere kolunuza girdiğinde kan yaklaşık yarım litrelik bir torbayı dolduracaktır.

Prosedür göründüğünden daha basit ve acısızdır. Yaklaşık on dakika sürmelidir. Laboratuvar teknisyeni kanınız alındıktan sonra iyileşebilmeniz için size küçük bir atıştırmalık da verecektir. Bu prosedür nadiren komplikasyonlara yol açar.

Bazı çalışmalar insanların her yıl 92 milyon ünite kadar kan bağışladığını öne sürer. Ancak buna rağmen dünya genelinde 22 milyon ünite kadar bir eksiklik bulunmaktadır. Bundan dolayı hepimiz kan donörü olmak için cesaretlendirilmeliyiz.

Bu yazımız da hoşunuza gidebilir: Aile Bireylerinizin Kan Grubunu Bilmek Gerekir mi?

Kan Transfüzyonlarının Amacı Nedir?

Kan transfüzyonları kanlarındaki bileşenlerin herhangi biri eksik olan hastaları tedavi etmek için kullanılır. Örneğin, kemik iliği eksikliği olan ve kan hücresi üretemeyen insanlar bu transfüzyonlardan yararlanır.

Doktorlar bu prosedürü hemofili tedavisinde, bu hastaların kanlarının düzgün bir şekilde pıhtılaşabilmesi için kullanırlar. Bu prosedürün diğer kullanım alanları şunlardır:

  • Kanamalardan sonra kan hacmini eskisine döndürmek için
  • Organ transferleri ve yaralanmaların iyileştirilmesi gibi çok fazla kan kaybedilebilecek büyük ameliyatlarda
  • Kronik anemi durumunda
  • Kemoterapi alan hastalarda

Bu Prosedürün Riskleri Nelerdir?

Genel olarak, kan transfüzyonları güvenli prosedürlerdir. Ancak komplikasyonlar risk düşük olsa bile ortaya çıkabilir. En sık görülen komplikasyonlar kurdeşen ve ateşe neden olabilecek hafif alerjik reaksiyonlardır.

Aynı şekilde, laboratuvar teknisyenleri bağışlanan kanı HIV ya da hepatit gibi bulaşıcı enfeksiyonların varlığını elemek için test ediyor olmasına rağmen enfeksiyonların yaşanabileceğini bilmelisiniz.

Ne yazık ki bazı transfüzyonlar bağışıklık sisteminin reaksiyon göstermesine sebep olabilir. Bunun nedeni bağışıklık sisteminin transfüze edilen yabancı kırmızı kan hücrelerine saldırmasıdır.

Sonuç Olarak

Kan transfüzyonu birçok insanın hayatını kurtarabilecek bir prosedürdür. Bundan dolayı sağlıklı olan tüm insanların donör olabileceğinin farkında olmak önemlidir. Sonuçta, bir gün bir donörün kanına ihtiyaç duyacak kişi siz olabilirsiniz.

  • OMS | Transfusión de sangre. (2016). WHO. Retrieved from https://www.who.int/topics/blood_transfusion/es/
  • Indicaciones para la transfusión | Centro Regional de Transfusión Sanguínea de Granada y Almería. (n.d.). Retrieved August 28, 2019, from http://transfusion.granada-almeria.org/actividad/indicaciones-para-la-transfusion
  • Melians Abreu, S. M., Núñez López, E., Esquivel Hernández, M., & Padrino González, M. (2017). Revista de ciencias médicas de Pinar del Río (Vol. 21). Editorial Ciencias Médicas. Retrieved from http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1561-31942017000100005
  • Información básica para donantes – Centro de Donación de Sangre de Cruz Roja. (n.d.). Retrieved August 28, 2019, from http://www.donarsangre.org/informacion-basica-para-donantes/