Kortikosteroid İlaç Nedir?

09 Aralık, 2019
Etkisi olabileceği birçok fizyolojik süreç olduğu için, kortikosteroid ilaçların çeşitli uygulanışları vardır.

Kortikosteroid ilaç çok güçlüdür. Bu yüzden, tıbbi bir destek olmadan asla kendiniz kullanmamalısınız. Hem reçetesiz alınmaz, hem de bu şekilde kullanılmamalıdır.

Kortikosteroid İlaç Nedir?

Bu ilaçlar, adrenal bezlerin korteksi tarafından üretilen steroid gruba ait olan çeşitli hormonlar içermektedir. Kortikosteroidler, aşağıdaki gibi fizyolojik mekanizmalar ile alakalı durumlarda kullanılabilir:

  • Enflamasyon süreçleri
  • Bağışıklık sistemi
  • Karbonhidratların metabolizması

Crohn hastalığının tedavisi gibi belli terapötik amaçlar için ve eklem ağrıları için yapay olarak sentezlenmiş kortikosteroid ilaçlar vardır.

Kortikosteroid İlaç

Türleri ve Endikasyonları

bardağa ilaç atan adam

Kortikosteroid ilaçlar tıbbi reçeteye tabidir, bu nedenle hiçbir durumda kendi kendinize kullanmamalısınız.

Şirketler bu ilaçları yapay olarak üretmektedirler. Bu nedenle, kullanımlarına bağlı olarak farklı türleri vardır. İşte bu farklı türlerden bazıları:

  • Solunan kortikosteroid ilaçlar. Bu form, astımı veya kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan kişilerde kullanılır. Aynı zamanda, inhalatörler bazı akut bronşit vakalarında acil durum uygulaması olarak kullanılırlar. Bunlar uzun vadelidir, tıbbi gözetim ve takip gerektirir.
  • Oral kortikosteroidler tablet formundadır. Bu çeşidin kullanıldığı esas alan; Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi enflamatuvar hastalıkların tedavisidir.
  • Topikal kortikosteroid ilaçlar. Bunlar egzama, atopik dermatit ve sedef hastalığında kullanılır. Ayrıca enflamasyonu azaltmak için de verilirler.
  • Enjekte edilebilir kortikosteroidler. Damardan uygulanan bu form, otoimmün tipi, bazı sistemik hastalıklar içindir. Benzer şekilde, kasa uygulananlar, esas olarak eklem ağrısının tedavisi içindir.

Bu yazımızı keşfedin: Ağrı Kesicilerin Yaygın Sınıflandırılması

Etki Mekanizması ve Farmakolojik Etkileri

kortikosteroid ilaç

Osteoporoz, kortikosteroid ilacın kalsiyum deposuna olan negatif etkisinden dolayı, en yaygın risktir.

Kortikosteroid ilaçlar, reseptörlere bağlanacakları sitoplazmaya girmelidir. Hormon-reseptör kompleksini oluşturduklarında hücrenin çekirdeğine girip, DNA ile etkileşime girerler. Bu etkileşimin sonucu; istenen işlevi yerine getirecek spesifik proteinin sentezidir.

Bu yazımız da ilginizi çekebilir: Alternatif Bir Yöntem: Nazal İlaçlar Nasıl Uygulanır? 

Kortikosteroid İlaçlar: Yan Etkileri

tansiyon ölçen biri

Sodyum gibi minerallerin artmasına bağlı olarak, sıvı tutulumu, ödem ve yüksek tansiyon oluşabilir.

Bu ilaçlar çok sayıda fizyolojik süreçte etkili olduğu için, yan etkileri de değişmektedir. Genel olarak, yan etkileri kullanım şekillerine göre değişir. Bu nedenle, reaksiyonların ana tetikleyicisi yanlış alım ve tedaviyi kesmektir.

Olası Yan Etkileri

En yaygın yan etkilerden bazıları:

  • Tipik olarak, bu ilaçlar bağışıklık sistemini etkiler. Bu nedenle, enfeksiyonlara yatkınlığınız artar çünkü bu ilaçlar immünosupresif bir madde içerir.
  • Ek olarak, iskelet kası üzerinde de olumsuz etkileri vardır ve miyopati, osteoporoz ve kemik nekrozunu tetikleyebilir.
  • Pankreatit ve peptik ülser gibi gastrointestinal problemleri de tetikleyebilir. Bu iki ters reaksiyon en tipiklerindendir.
  • Ayrıca, kardiyovasküler bir ters reaksiyon olarak sıvı tutulumundan dolayı hipertansiyona sebep olabilirler.
  • Akne, hirsutizm, çatlak izleri ve ekimoz, kortikosteroidlerin en sık görülen yan etkilerinden bazılarıdır.
  • Öfori, uykusuzluk, depresyon ve psikoz gibi ruh halindeki değişiklikler de diğer nöropsikiyatrik ters reaksiyonlardır. Bu semptomlar ayrıca kortikosteroid ilaçlarla tedavi altındayken de görülebilir. Ancak, olasılığı daha düşüktür.
  • Katarakt ve glokom gibi göz ile ilgili problemler de görülebilir.
  • Endokrinolojik ve metabolik problemlerde artış riski vardır. İkincisine, glikoz intoleransı, diyabet, kilo alımı ve hiperlipidemi de dahildir.
  • Son olarak, büyüme hormonu ile yakın ilişkileri olduğundan dolayı, büyümenin durma riski vardır. Bu, diğer etkilerin yanı sıra hipotalamik-hipofiz-adrenal bez ekseninin baskılanmasını da içerir.
  • Warrington, T. P., & Bostwick, J. M. (2006). Psychiatric adverse effects of corticosteroids. Mayo Clinic Proceedings. https://doi.org/10.4065/81.10.1361
  • Grau, P. S. (2006). Corticoides tópicos. Actualización. Medicina Cutanea Ibero-Latino-Americana.
  • Jares, E., & Pignataro, O. (2002). Mecanismos moleculares de acción de los corticoides. Archivos de Alergia e Inmunología Clínica.
  • Lipworth, B. J. (1999). Systemic Adverse Effects of Inhaled Corticosteroid Therapy. Archives of Internal Medicine. https://doi.org/10.1001/archinte.159.9.941
  • Frew, J. W., & Murrell, D. F. (2012). Corticosteroid Use in Autoimmune Blistering Diseases. Immunology and Allergy Clinics of North America. https://doi.org/10.1016/j.iac.2012.04.008