Neden Yaşlanıyoruz: Sebeplerini Keşfedin

23 Ağustos, 2021
Hepimiz neden yaşlandığımızı merak ederiz. Yaşlanma kaçınılmaz bir fizyolojik süreçtir. Bu konuda bilmeniz gerekenleri size söyleyeceğiz.

Hepimizin aynı oranda veya aynı şekilde yaşlanmadığı doğru olsa da, yaşlanmanın vücudumuzda birçok değişikliği beraberinde getiren kaçınılmaz bir fizyolojik süreç olduğu da açıktır.

Ama neden yaşlanıyoruz ve bunun gerçekleşmesi için vücudumuzda gerçekten ne oluyor? Size neden yaşlandığımızı ve bu süreç hakkında bilmeniz gereken her şeyi anlatacağız.

İlginizi çekebilir: Ultra İşlenmiş Gıdalar Hücresel Yaşlanmayı Arttırır

Yaşlanma nedir?

Yaşlanma, zamanın geçişi sonucunda vücutta hem morfolojik hem de işlevsel olarak meydana gelen bir dizi değişiklik olarak tanımlanmaktadır. Bu süreç, vücudun genel olarak yeteneklerini yavaş yavaş kaybettiği anlamına gelir. Sonunda, bir veya daha fazla organın işlevinde bir başarısızlık, kişinin ölümüne yol açar.

Bilimsel gelişmeler sayesinde, özellikle de gelişmiş ülkelerde, insanların yaşam beklentisi önemli ölçüde artmıştır. Ancak yaşlanma, kaçınılmaz olmasının yanı sıra hala birçok insanı korkutan bir süreçtir.

Hepimiz daha uzun ve kaliteli bir yaşam sürmek istiyoruz. Bu yüzden sık sık neden yaşlandığımızı merak ederiz. Gerçekten ne olduğu hakkında konuşacağız.

Pencerede bir adam.

Neden yaşlanıyoruz?

Bilim, yaşlanma sürecinde gerçekte ne olduğunu deşifre etmede artan bir ilerleme kaydetti. Uzmanlar, moleküler düzeyde gerçekleşen ve insanlarda büyük ölçekte gözlemlediğimiz değişiklikleri açıklayacak farklı modifikasyonlar keşfettiler. Bu değişikliklerden bazıları aşağıdaki gibidir:

Genomun zarar görmesi

Genom, vücudumuzun her hücresinde bulunan DNA’dan oluşan genetik materyal setidir. İnsan vücudunun her parçasının oluşumu ve işlevi hakkında bilgiler içerir. Zamanla, fiziksel ve kimyasal ajanlar ve hatta bireyin kendi maddeleri genoma sürekli zarar verir.

DNA’nın kendisi hasarı tespit etmek ve onarmak için bir mekanizmaya sahiptir. Bununla birlikte, yıllar geçtikçe, değişiklikler daha da büyür ve mekanizma bozulmaya başlar. Sonuç olarak, hatalar birikir. Hücreler ve organlar olması gerektiği gibi çalışmayı bırakabilir ve örneğin kanser oluşmaya başlayabilir.

İlginizi çekebilir: Werner Sendromu: Bir Kişi Çok Hızlı Yaşlandığında

Neden yaşlanıyoruz? Telomer kararsızlığı

DNA’mız, yoğunlaştırılmış bir genetik materyal formu olan kromozomlar halinde düzenlenmiştir. Özellikle hücre bölünmesinde önemlidirler. Telomerler bu kromozomların uçlarıdır. Yapıya stabilite kazandırmaktan ve hücre bölünmesinin doğru şekilde gerçekleşmesine yardımcı olmaktan sorumludurlar.

Ancak, hücrenin gerçekleştirdiği ardışık bölünmelerle bu telomerler kısalır. Sonuç olarak, genomda sonunda daha fazla hücre hasarı ve mutasyonla sonuçlanacak olan bir stabilite kaybı olur.

Bir yapbozun parçalarına odaklanan yaşlı bir adam.

Protein dengesi kaybı

Genetik materyalimiz, proteinlerin oluşumu ve yapısal uyumu için gerekli bilgileri içerir. Proteinler vücudumuzda çok önemli moleküllerdir. Diğer maddeleri taşımak, belirli yapıları desteklemek veya mesajları iletmek gibi çeşitli işlevleri yerine getirirler.

DNA hasar gördüğünde, bu moleküllerin düzgün bir şekilde oluşması ve katlanmasını sağlayan talimatlar başarısız olur. Bu daha sonra işlevlerini yerine getiremeyen proteinlerin oluşmasına neden olur.

Bu büyük ölçekte gerçekleşirse ve birçok hastalık birikirse, insan vücudunun süreçleri etkilenir. Genetik hasar ne kadar fazlaysa, o kadar çok protein kötü durumda ve o kadar çok fonksiyon başarısız olur. Bu nedenle, her şey yaşlanma ile bağlantılıdır.

Neden yaşlanıyoruz? Diğer değişiklikler

Yukarıda sayılanlara ek olarak hücrelerde bir takım başka değişiklikler de meydana gelir. Bazıları aşağıdaki gibidir:

  • Kök hücrelerin tükenmesi: Bölünme ve genç hücre üretme yeteneklerini kaybederler.
  • Yukarıda belirttiğimiz işlevsiz proteinlerden ve benzerlerinden kaynaklanabilecek hücre iletişim sorunları.
  • Solunum süreçleri nedeniyle mitokondride toksik maddelerin birikmesi.

Sağlıklı yaşlanma

Moleküler düzeyde meydana gelen tüm bu değişimler ve süreçler, vücuttaki organ ve sistemlerin işlevlerinin bozulmasına neden olur. Bu fonksiyon kaybı, yaşlanma olarak gözlemlediğimiz şeydir.

Bunun yanı sıra yaşlanmanın sadece genetik materyalimize bağlı olmadığını da unutmamalıyız. Yönettiğimiz yaşam tarzı ve maruz kaldığımız maddeler ve koşullar da önemli bir etkiye sahiptir.

Bu nedenle, sağlıklı bir diyet, egzersiz ve tütün veya alkol gibi zararlı olabilecek maddelerden kaçınmayı içeren sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmek önemlidir. Yaşlanma kaçınılmazdır, ancak herkes bunu mümkün olan en iyi şekilde yapmaya çalışabilir.

  • El proceso de envejecimiento – B. L. Mishara, R. G. Riedel – Google Libros [Internet]. [cited 2020 May 24]. Available from: https://books.google.es/books?hl=es&lr=&id=P1WSN0NT-hoC&oi=fnd&pg=PA11&dq=envejecimiento+celular&ots=lNlGpGme7V&sig=e4wee0Ll2XlYT61yKG65r2tMQ-w#v=onepage&q=envejecimiento celular&f=false
  • Mecanismos de envejecimiento celular [Internet]. [cited 2020 May 24]. Available from: https://www.revistanefrologia.com/es-mecanismos-envejecimiento-celular-articulo-X0211699597023785
  • Paredes Salido FRFJJ. Influencia de los radicales libres en el envejecimiento celular. Bioquímica [Internet]. 2002 Jul [cited 2020 May 24];21(7):96–100.
  • Telomerasa y Telómero: Su estructura y dinámica en salud y enfermedad [Internet]. [cited 2020 May 24]. Available from: https://ri.conicet.gov.ar/handle/11336/33524