Tetrakromasi Nedir ve Ne Anlama Gelir?

7 Ekim, 2021
Tetrakromasi, daha önce düşündüğümüzden daha yaygın olan bir durumdur. Aslında, kadınların neredeyse %12'si buna sahiptir. Daha fazlasını buradan öğrenin!

Tetrakromasi, birçok bilim insanını meraklandıran bir durumdur. Görsel kaliteyi ifade eden bir terimdir; bu, buna sahip insanların veya hayvanların büyük ölçüde artmış bir görme indeksine sahip olduğu anlamına gelir.

Aslında, 100 milyona kadar rengi görebilirler. Tetrakromasi, bazı kuşlar, balıklar, böcekler ve amfibiler gibi bazı hayvanlarda bulunur. Aslında, bazı insanlar da buna sahip olabilir!

Renkleri nasıl görürüz?

Tetrakromasinin nelerden oluştuğunu açıklamadan önce, görme sürecinin nasıl gerçekleştiği hakkında bazı temel fikirlere sahip olmak önemlidir. Retina, göz küresinin arka tarafındaki ışığa duyarlı bir dokudur.

Çubuk ve konileri olan farklı hücrelerden oluşur. Bunlar ışığa duyarlı hücrelerdir. Koniler, renkleri görmemizi sağlar; buna kromatik görme denir.

Işığa nasıl tepki verdiklerine bağlı olarak farklı koni türleri vardır. İnsan nüfusunun çoğunda bu konilerin üç türü vardır. Her biri farklı bant genişliği ile ışığa tepki verir. Daha sonra bilgi optik sinir yoluyla serebral kortekse gider.

Bu nedenle, çoğu insan trikromatik görüşe sahiptir. Bir tür koni kırmızı ışığı, başka bir tür mavi ışığı ve üçüncü bir tür yeşil ışığı algılar. Bu sayede 1 milyona yakın rengi görebilirsiniz.

Ancak, bazı hayvan türlerinde farklı bir şey olur. Örneğin, bazı balıkların aslında renklerin her biri için varyasyonları algılamalarını sağlayan dördüncü bir koni türü vardır.

Farklı renkli şemsiyeler.

Tetrakromasi nedir?

Tetrakromasi, normalden yaklaşık yüz kat daha fazla renk yakalamanıza izin veren görsel bir durumdur. Dünyadaki tüm kadınların neredeyse %12’sinin bu özelliğe sahip olduğu tahmin edilmektedir.

Bu insanlar, dördüncü tip bir koniye sahiptirler. Bu insanlara tetrakromat denir. Bu dördüncü koni, onların dört boyutlu bir duyusal renk uzayı elde etmelerini sağlar. Yani, daha fazla ana rengi birleştirebildikleri için çok daha geniş bir görünür spektruma sahiptirler.

Öte yandan, insanların geri kalanı sadece kırmızı, yeşil ve mavi olmak üzere üç renkle kombinasyon yapabilir. Bunlara trikromat denir. Bu, olası tüm varyantları göremeyecekleri anlamına gelir.

İlginizi çekebilir: Ekran Kullanımına Bağlı Göz Kuruluğu Semptomlarını Önleme İpuçları

Diğer kategorilerden farkı nedir?

Şu anda retinadaki konilere bağlı olarak farklı görme türleri biliyoruz. Birincisi trikromatizmadır. Aslında, bu insanlarda en yaygın görme şeklidir.

Bununla birlikte, görme dikromatik de olabilir. Köpekler gibi hayvanlarda en sık görülen türdür. Sadece mavi ve yeşil konilere duyarlıdırlar. Son olarak, tetrakromasi var.

Spesifik olarak, bir kişinin trikromatizma veya tetrakromasi olup olmadığını ayırt etmek zordur. Bazen sadece retina dokusunun biyopsisi ile anlayabilirsiniz.

Tetrakromasi neden olur?

Görünüşe göre, bu durum neredeyse kadınlara özeldir. Bunun nedeni, dikromatik genin bulunduğu X kromozomunun bir varyasyonu olmasıdır.

Kırmızı ve yeşil konileri ifade etmekten sorumlu genler bu kromozomdadır. Bu nedenle, kadınlarda daha fazla vardır çünkü kadınların iki X kromozomu varken erkeklerde sadece 1 tane vardır.

Bu şekilde, bu genlerin iki farklı versiyonuna sahip olmaları daha olasıdır. Böylece, dört tür koniye sahip olabilirler. Ancak bu, tetrakromasi olan erkeklerin olamayacağı anlamına gelmez.

İlginizi çekebilir: Küçük Çocuklarda Görme Sorunları Nasıl Tespit Edilir

Nasıl tanımlanabilir?

Bugüne kadar, tetrakromasiyi güvenilir bir şekilde teşhis eden bir test yoktur. Bu durumu doğrulamaya çalışan çevrimiçi testlerin işe yaradığı bilimsel olarak kanıtlanmamıştır.

Bunun nedeni, RBG teknolojilerine dayalı dijital ekranlarda yapılmış olmalarıdır. Başka bir deyişle, trikromatik bir renk temsil sistemi ile yapılırlar. Ancak, bilim insanları bunu teşhis etmek için doğru araçlar yapmaya çalışıyorlar.

Öte yandan, tetrakromasiyi kesin olarak teşhis etmenin bir yolu var, ancak bu karmaşıktır. Bunu yapmak için bir retina örneği almanız gerekir. Bu tip biyopsiler hastanın görme yeteneği açısından birçok risk içerdiğinden uygulanması oldukça zordur.

Bir hastayla konuşan bir göz doktoru.

Tetrakromasi düşündüğünüzden daha yaygın

Tetrakromasi, özellikle bazı kadınlarda görülen görsel bir durumdur. Bu insanların gözleri, renk algısından sorumlu retina hücreleri olan bir tür koni daha içerir. Normalde üç farklı çeşidi vardır, ancak bu insanlarda dört çeşit bulunur.

Sonuç olarak, normalden neredeyse yüz kat daha fazla renk görebilirler. Bununla birlikte, bugün itibariyle, durumu teşhis etmek için yerleşik bir yöntem yoktur.

  • Hugues, B., et al. “La visión cromática en los animales.” REDVET. Revista Electrónica de Veterinaria 9.11 (2008): 1-6.
  • Coria Cancelo, Guillermo. “La visión del color en los seres humanos.” (2015).