Albert Einstein: “Hayat bisiklete binmeye benzer; dengenizi korumak istiyorsanız, ilerlemeye devam etmelisiniz.”

Einstein bu cümleyi 5 Şubat 1930 tarihinde oğlu Eduard’a yazdığı bir mektupta, samimi ve zorlu bir bağlamda kaleme almıştı: Eduard, hayatını derinden etkileyecek akıl hastalığının ilk belirtilerini yaşıyordu. Bu, gelecek nesillere yönelik bir söz değil, gerçek bir belirsizlik anında bir babanın verdiği bir öğüt idi.

Bisiklet imgesi basit ama isabetlidir: Hareketsiz kalan bir bisiklet devrilir. Denge, çaba sarf etmeden ulaşılıp korunabilecek bir durum değildir; hareketle sağlanır. Einstein’ın oğluna aktarmak istediği tam da buydu.

Hayat sallantıya girdiğinde ilerlemeye devam etmek ne demektir?

Bu metafor, daha hızlı koşmayı ya da her şeyi bir anda çözmeyi önermiyor. Hareketsiz kalmamayı öneriyor. Bir şey yolunda gitmediğinde –ister bir iş, ister bir ilişki, ister ilerlemeyen bir dönem olsun– harekete geçmeden önce her şeyin tamamen netleşmesini bekleme eğilimi vardır. Sorun şu ki, harekete geçmeden bu netlik neredeyse hiçbir zaman gelmez.

İlerlemek, çok küçük şeyler gibi görünebilir: evin bir köşesini düzenlemek, günlerdir bekleyen bir mesaja cevap vermek, yirmi dakika yürümek, bir fikri not almak. Bu büyük bir şey değil; düşmemek için yeterli bir hareket.

Bunu günlük hayatta nasıl uygulayabilirsiniz?

Bu fikrin faydalı olabileceği üç somut an vardır:

• Güne başlarken: Halledilmesi gereken her şeyi düşünmek yerine, tek bir öncelik belirleyin. Sadece bir tane. Geri kalanı, o öncelik devreye girene kadar bekleyebilir.
• Tıkanma yaşandığında: görevi mümkün olan en küçük adıma indirin. Sorun “iş bulmak” ise, bugün atılabilecek adım özgeçmişi gözden geçirmek, bir başvuru göndermek veya bir telefon görüşmesi yapmak olabilir. Sorunun tamamını çözmeye çalışmayın, sadece bir adım ilerleyin.
• Günün sonunda: İlerleme çok az olsa bile, yoluna devam etmenin önemli olduğunu kabul edin. Zor bir durum karşısında sadece rutini sürdürebildiğiniz gün de, pedal çevirmeye devam ettiğiniz bir gündür.

Bisiklet de fren yapar ve yön değiştirir

Einstein, durmaksızın ya da amaçsızca pedal çevirmek gerektiğini söylemedi. Gerçek bir bisiklette, bazen devam etmeden önce fren yapmak, yönü ayarlamak ya da nefes almak gerekir. Bu durmak değildir, aksine hareketin bir parçasıdır.

Dinlenmek, gerçek enerji toplamaya yardımcı oluyorsa ilerlemenin bir parçası olabilir. İyi uyumak, gerektiğinde tempoyu düşürmek ya da bir şeyi yarına bırakmak, pes etmenin işaretleri değildir. Bunlar yön ayarlamalarıdır.

Asıl önemli olan, nereye gittiğinize dair bir fikir sahibi olmaktır. Uzun süre yönsüzce hareket etmek, durgunluktan çok kafa karışıklığına yol açabilir. Einstein’ın sözü, nereye gideceğinize dair bir seçim yapma amacını, geçici de olsa, sürdürmeyi ima eder.

Bu sözün istemediği şey

Hız istemiyor. Her şeyin çözülmüş olmasını istemiyor. Yolun düz olmasını ya da düşmemeyi istemiyor. Bisiklet, mükemmelliğin değil, sebatın bir simgesidir. Bisiklet sürmeyi öğrenmiş olan herkes bilir ki denge, başlamadan önce değil, pratikle gelir.

Hayat sallantıya girdiğinde, bazen dengeyi yeniden sağlayan şey küçük ama kararlı bir harekettir. Bunun tam olarak nereye varacağını bilmek gerekmez. Önemli olan pedal çevirmeye başlamaktır.