Derin Ven Trombozu Nasıl Teşhis Edilir?

22 Aralık, 2019
Derin ven trombozuna, kanın düzgün bir şekilde dolaşmasını engelleyen herhangi bir sağlık sorunu neden olabilir. 

Derin ven trombozu (DVT) veya derin flebotromboz, trombüs adı verilen kan pıhtılarının bir veya birden daha fazla damarda oluşması sonucu meydana gelir. Vücudun diğer bölgelerinde de görülebilmesine rağmen, genellikle bacakları etkiler.

Bu sağlık sorunu, eğer herhangi bir kan pıhtılaşması problemine sahipseniz ortaya çıkabilir. Aynı zamanda uzun süre hareket etmediğiniz durumlarda da görülebilir. Örneğin bir ameliyat sonucu uzun süre yatakta yatmanız, ve hareket etmemeniz gerekebilir.

Derin ven trombozu ciddi bir hastalıktır. Damarlarda oluşan kan pıhtıları, kan dolaşımı ile akciğere ulaşabilir. Bu durumda kan akışı kesilebilir. Benzer şekilde bu pıhtılar kalbe de gidebilir; böyle bir durumda kalp krizi bile söz konusu olabilir.

Derin ven trombozunu ne tetikler?

kırmızı kan hücreleri

Derin ven trombozuna sahip bir kişi, kalpten uzakta bulunan damarlardaki kanı hareket ettirmekte zorlanırlar. Böylece bu bölgelerde kan birikebilir, bu durumun sonucunda da ödem ve şişlik meydana gelir.

Kalpten ayaklara giden kan, damarların içinde dolaşır ve sonrasında ise kalbe geri döner. Oksijen almak için ise ciğerlere hareket eder.

Kan, damarda pıhtılaştığı zaman kalbe geri dönemez. Bu pıhtılar bacaklarda birikebilir. Bu nedenle bacaklarımız şişer ve bu durum ağrıya neden olur.

Pıhtılar, kanın düzgün bir şekilde dolaşmasını önleyen veya pıhtılaşmasını destekleyen bir durumun sonucu olarak da ortaya çıkabilir. Örneğin bazı ameliyatlar, ilaçların yan etkisi veya hareketin belli bir süre sınırlanması kanınızın pıhtılaşmasına neden olabilir. 

Birçok farklı risk faktörü, kişiyi bu sağlık sorununa karşı daha hassas bir hale getirebilir. Bu risk faktörlerinden bazıları şunlardır:

  • Genetik faktörler: Bazı insanlar dolaşım problemlerine neden olabilecek hastalıklara kalıtımsal olarak sahip olabiliyor.
  • Uzun süre hareketsiz kalmak: Örneğin uzun süre hastanede tedavi görmek zorunda kalmak.
  • Ameliyat veya yaralar
  • Hamilelik, fazla kilo ve obezite
  • Sigara içmek

Bu yazı ilginizi çekebilir: Kan Pıhtılaşması Sorunu için 6 Doğal Tedavi

Derin ven trombozu nasıl teşhis edilir?

kan örnekleri ve derin ven trombozu

Derin ven trombozunu teşhis edebilen birden çok test var. Bazı doktorlar görüntüleme teknikleriyle bunu yaparken, bazıları ise kan testi yapıyor.

Öncelikle şunu belirtmek istiyoruz, derin ven trombozu ile benzer belirtilere sahip başka hastalıklar da vardır. Örneğin, pulmoner emboli (akciğer embolisi), kas yaralanmaları, selülit ve derinin hemen altındaki damarların iltihaplanması da benzer belirtilere neden olur. Bu hastalığı diğer hastalıklardan ayırmak ve damarlardaki pıhtıları tespit edebilmek için başka testler yaptırmanız gerekebilir.

En bilinen derin ven trombozu testleri şunlardır:

İkinci Düzey Ultrason

Bu yöntemle damarlardaki kan akışı gözlemlenir ve bu işlem yapılırken ses dalgaları kullanılır. Bu yöntem, daha derinde bulunan damarlardaki tıkanmaları veya kan pıhtılarını tespit edebilir. Bu nedenle derin ven trombozunu teşhis etmek için kullanılan en yaygın görüntüleme testi budur.

D-dimer Testi

Bu kan testi, pıhtı parçalandığı zaman kana karışan bir maddeyi ölçmeye yarar. “Negatif”  bir sonuç, kişinin bu hastalığa yakalanma riskinin yüksek olmadığı anlamına gelir.

Flebografi

Kan pıhtılarını teşhis etmede kullanılan en yaygın test budur. Doktorunuz bu işlemi yaparken vücudunuzu bazı işlemlerden geçirir. Doktorunuz, ayak bileğinizde bulunan büyük bir damarın içine boyalı bir materyal enjekte eder, bu özel bir görüntüleme tekniğidir. Böylece bu uzvunuzdaki derin damarları gözlemleyebilir.

MR ve BT (bilgisayarlı tomografi) Taraması

Bu iki test, vücuda dair görüntüler sağlar ve doktorların çeşitli hastalıkları teşhis etmesine yardımcı olur. Bu görüntüler damarları ve orada oluşabilecek pıhtıları gösterir. Fakat derin ven trombozu teşhis edilirken bu yöntemler çok fazla kullanılmaz.

Bu yazıyı okumanızı tavsiye ediyoruz: Tromboz ve Emboli: Önlemeye Yardımcı 9 Yiyecek

Derin ven trombozundan korunma yolları

elinde sigara olan kişi ve derin ven trombozu

Risk faktörlerini ortadan kaldırmanız, en iyi korunma yöntemidir. Örneğin sigara veya alkol gibi yüksek kan basıncına neden olabilecek etkenlerden uzak durmalısınız.

DVT problemini önlemek için, vücudu gezdikten sonra kalbe geri dönen kan akışını iyileştirmeniz gerekiyor. Bu yüzden nu konuda doktorunuza danışın; size tavsiye edebileceği egzersiz rutinleri olabilir.

Buna ek olarak, düzenli olarak ayaklarınızı havaya kaldırmanız da kan akışını rahatlatır. Bu soruna sahipseniz eğer, uyurken ayaklarınızı koyduğunuz yeri biraz yükseltmeyi deneyebilirsiniz.

Eğer sigara içiyorsanız, bırakmayı deneyin. Tütün kullanımı, birçok kalp hastalığına neden olabilir. Doktorlar haftada 3 gün, en az yarım saat egzersiz yapılmasını tavsiye ediyor. Bunlara ek olarak, kanın pıhtılaşmasını önleyen yiyecekleri daha çok tüketebilirsiniz. Eğer gerekirse, doktorunuz kan sulandırıcı ilaçlar kullanmanızı önerebilir.

  • Piccinato, C. E., Cherri, J., & Moriya, T. (1995). Trombose venosa profunda. In Medicina.
  • Weinmann, E. E., & Salzman, E. W. (1996). Trombosis venosa profunda. Revista Cubana de Medicina. https://doi.org/10.1016/S1636-5410(17)87867-3
  • Rodriguez Moral, N. E. (1972). TROMBOSIS VENOSA. Revista Cubana de Cirugia.