Menopoz Döneminde Sıcak Basması: Ne Yapılabilir?

28 Aralık, 2019
Kadınların büyük çoğunluğu, menopoz döneminde sıcak basması sorunu ile karşılaşır. Tipik olarak bunun sebebi bu aşamadaki hormonal değişimlerin taşıdığı özelliklerdir. Çoğu durumda, sıcak basmalarının sıklığı ve yoğunluğu yaşla birlikte azalır. 

Menopoz döneminde sıcak basması, hayatlarının bu aşamasında olan kadınlarda yaygın görülen bir semptomdur. Çoğu durumda yıllarca varlığını sürdüren bu semptom, bu sorundan muzdarip olan kadınlara rahatsızlık verir.

Bu sıcak basmaları genellikle gece yaşanır. Böyle olduğunda gece terlemesi adı da verilebilir, kişinin uyku kalitesini etkileyebilir. Pek çok kadın bu semptomun günlük hayatlarını etkilediğini hisseder.

Çeşitli bilimsel çalışmalara göre, belli etnik kökenli kişilerde menopoz döneminde sıcak basması, diğerlerine göre daha uzun yıllar sürebilir. Sıcak basmasının şiddeti orta seviyedeyse, neredeyse tedavi edilmelerine ihtiyaç yoktur denebilir. Ancak şiddetleri yüksek seviyedeyse, özel önlemler almak gerekir.

Menopoz döneminde sıcak basması

elinde vantilatör tutan kadın sıcak basması

Menopoz döneminde sıcak basması, vücudun farklı bölgelerinde aniden meydana gelen sıcaklık hissi ile kendini belli eder. Genellikle geceleri kötüleşir ve uykuyu bozarlar.

Menopoz döneminde görülen sıcak basmaları, bu dönemde tıbbi konsültasyona başvurulmasının temel sebebidir. En yaygın şekli, yüzde ve göğüste ani bir sıcaklık hissi olarak başlayan ve daha sonra tüm vücuda yayılan şeklidir.

Genellikle 2-4 dakika arası sürerler. Belirti vermeden herhangi bir zamanda ortaya çıkabilirler. Bazı kadınlarda bu ataklardan sonra terleme ve üşüme ve titreme de görülebilir.

Bazı kadınlarda sıcak basması esnasında çarpıntı ve güçlü bir anksiyete hissi oluşabilir. Tipik olarak günde bir iki kez görülseler de, her bir saatte bir bile tekrar tekrar oluşmaları da mümkündür.

Bu sıcak basmalarının, premenopoz döneminde oluşmaya başlaması da yaygın olarak rastlanan bir durumdur. Menopozun kendisinden sonra genellikle ortalama 5-7 yıl daha sıcak basması yaşanmaya devam eder. Ancak şiddetleri zaman geçtikçe düşer. Bazı kadınlarda bu süre 10 yılı da bulabilir.

Okuyun: Menopoz Döneminde Mutlu ve Sağlıklı Olmanın 5 Yolu

Menopoz döneminde sıcak basması sorununun nedenleri

Menopoz döneminde sıcak basması yaşanmasının nedeni henüz tam olarak bulunamamıştır. Ancak bu durumun, bu dönemde yaşanan keskin hormonal dalgalanmalar nedeniyle oluştuğu düşünülmektedir.

Görünen o ki düşen östrojen seviyesi, beynin vazomotor merkezinin farklı davranmasına neden oluyor. Bu da vücut sıcaklığını etkiliyor.

Uzmanlar duygusal stresin sıcak basmalarının yoğunluğunu ve sıklığını etkilediği görüşündeler. Ayrıca fazla yemek yemek, alkol almak ve sigara tüketmek bu atakları güçlü bir şekilde etkiliyor.

Menopoz dönemindeki kadınların yüzde 80’inin bu atakları geçirdiği tahmin ediliyor. Ancak 4 kadından yalnızca birinde bu sıcak basmaları sıklıkla ve şiddetli bir şekilde meydana geliyor. Diğer kadınlarda fark edilmeden geçip giden veya basit bir vantilatör kullanılarak başa çıkılabilecek bir semptom olduğu söylenebilir.

Sıcak basması ile nasıl başa çıkılır?

doktor menopoz kadın

Bu ataklarla başa çıkabilmeniz için doktorunuz hayat tarzınızda değişiklikler yapmanızı ve bazı ilaçlar kullanmanızı önerebilir.

Menopoz döneminde görülen sıcak basmalarıyla başa çıkılabilmesi için uygulanan tıbbi tedavi hormonaldir. Bazı vakalarda doktor östrojen alımından oluşan hormon terapisi yazar.

Ancak bu tedavi türü bazı potansiyel riskler taşır. İşte bu yüzden her bir vaka bir doktor tarafından değerlendirilmelidir. Uzmanlar hormon replasman terapisinin 2 yıldan fazla süreyle uygulanmasını tavsiye etmezler.

Diğer durumlarda ise uzmanlar düşük dozda antidepresandan oluşan terapiler önerebilirler. Ancak antidepresanlar, şiddetli sıcak basmalarını kontrol altında tutmada, hormon terapisi kadar etkili değillerdir. Aynı zamanda antidepresanların sersemlik, mide bulantısı, ağız kuruluğu, kilo alma ve cinsel istekte azalma gibi çeşitli yan etkileri vardır.

Bazı durumlarda doktorlar, bazı kadınlarda görülen semptomları yatıştırmak için antikonvülzan yazabilirler. Son günlerde çok şiddetli vakalar için “stellar ganglion bloğu” denilen bir prosedür uygulanmaktadır. Bu prosedür, boyundaki pek çok sinire anestezi uygulanmasından oluşur. Etkinliği ümit vericidir ancak tamamen kanıtlanmamıştır.

Bunu da okuyun: Menopoza Uyum Sağlamak İçin Tavsiyeler

Ek bilgiler

Menopoz döneminde görülen sıcak basmalarının ilaçla tedavi edilmesi şart değildir. Çoğu zaman ev yapımı çözümler yeterli olur. Nadiren beklendiğinden uzun sürerler ve özel tedavi yapılmasını gerektirirler.

Sağlıklı bir şekilde beslenmeyi sürdürmek ve baharatlı yiyeceklerden kaçınmak en iyisidir. Ayrıca kadınlar kahveden, alkolden ve aşırı yağlı yiyecekler tüketmekten de kaçınmalıdırlar. Doktorlar sigara tüketimini önermezler.

Aynı zamanda hafif, doğal liften yapılma kıyafetler giymek ve tüm odaları her zaman iyi bir şekilde havalandırmak uygun olacaktır. Stres, sıcak basmalarını kötüleştiren bir faktör olduğu için, pek çok profesyonel yoga ve tai chi gibi sakinleşme egzersizlerinin devamlılıkla yapılmasını tavsiye ederler.

  • Juliá, M. D., Ferrer, J., Allué, J., Bachiller, L. I., Beltrán, E., Cancelo, M. J., … & Mendoza, N. (2008). Posicionamiento de la Asociación Española para el Estudio de la Menopausia sobre el uso clínico de las isoflavonas en el climaterio. Progresos de obstetricia y ginecología, 51(3), 146-161.
  • Im EO. Ethnic differences in symptoms experienced during the menopausal transition. Health Care Women Int. 2009;30(4):339–355. doi:10.1080/07399330802695002
  • Morrow PK, Mattair DN, Hortobagyi GN. Hot flashes: a review of pathophysiology and treatment modalities. Oncologist. 2011;16(11):1658–1664. doi:10.1634/theoncologist.2011-0174
  • Freedman RR. Menopausal hot flashes: mechanisms, endocrinology, treatment. J Steroid Biochem Mol Biol. 2014;142:115–120. doi:10.1016/j.jsbmb.2013.08.010
  • Lugo T, Tetrokalashvili M. Hot Flashes. [Updated 2019 Apr 5]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2019 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539827/