Asya Tipi Eşek Arısı Sokması Sonrasında Ne Yapmalı

2 Nisan, 2020
Asya tipi eşek arısı sokması, vakaların sadece küçük bir yüzdesinde ciddi bir durumdur. Bununla birlikte yine de sıklıkla ciddi semptomlara neden olur. Tehlike, saldırıya uğrayan kişinin alerjik reaksiyon göstermesi riskindedir, bundan dolayı dikkatli olmak önemlidir.

Asya tipi eşek arısı sokması dikkatli bir şekilde ele alınması gereken bir böcek ısırığıdır. Çoğu vakada ciddi sonuçlara sebep olmaz. Ancak, ölüme de neden olabilir. Hatta bazı insanlar bu sokma dolayısıyla ölmüşlerdir.

Asya tipi eşek arısı ilk defa 2004 yılında Avrupa’da tespit edilmiştir. Adını Güneydoğu Asya’dan gelişi dolayısıyla almıştır. Ancak, sarı ayaklı eşek arısı olarak da bilinir. Kıtadaki diğer ülkelere de yayılmış ve 2010’da Avrupa’ya ulaşmıştır. Ayrıca son zamanlarda Amerika Birleşik Devletlerinde bulunduğuna dair de bazı raporlar bulunmaktadır.

Asya tipi eşek arısı sokması normal bir eşek arısının sokmasından daha fazla zehir içerir. Episodun evrimi kimin saldırıya uğramış olduğuna bağlıdır. Eğer kişi bu böceklere alerjikse durum ciddi olabilir.

Asya Tipi Eşek Arısı Sokması

Bir insanın cildindeki arı sokması.

Asya tipi eşek arısı sokmasının vakaların sadece %0.08’inde ölüme sebep olduğunu belirtmek önemlidir. Bu son derece düşük bir orandır. Yine de, bu eşek arısının saldırdığı tüm insanlar diğer eşek arılarına kıyasla çok daha acı verici bir reaksiyon yaşarlar. Bunun nedeni bu arının daha büyük olması ve daha fazla zehre sahip olmasıdır.

Bilimsel adı Vespa velutina olan Asya tipi eşek arıları boyları 3.5 cm’ye kadar çıkabilen böceklerdir. En karakteristik özelliği boyutu ve siyah renkli vücududur, bu özellikleri onu Avrupa eşek arılarından ayırır. Arıların aksine eşek arıları kişiyi birkaç kez sokabilir.

Asya tipi eşek arısı sokmasının ana riski bağışıklık sisteminin bir alerjik reaksiyona girmesine sebep olabilmesidir. Karmaşık olan şey, bu reaksiyonun spesifik bir kişide gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin çoğu vakada önden tahmin edilememesidir. Bu alerjiyi tahmin edebilecek herhangi bir test bulunmamaktadır.

Sokmanın Etkileri

Asya tipi eşek arısı sokmasının sebep olduğu ilk şey, büyük bir iğne batmasına benzer olan keskin bir acıdır. Sonrasında kişi aşırı bir kaşıntı deneyimleyebilir, bu kaşıntı bir yanığın sebep olduğu kaşıntıya benzerdir. Sonrasında cildin büyük bir kısmı şişer ve kişi ortalama 24 saat boyunca acı yaşayabilir.

Risklerden bir tanesi bu böceklerin hassas yerlere, mesela ağızdaki, gözdeki, ya da burundaki mukoza zarları gibi bölgelere saldırmalarıdır. Ayrıca unutmayın ki Asya tipi eşek arıları iğnelerinden bir feromon salgılar, bu feromon da kovanlarının geri kalanını kişiye saldırmaya teşvik eder.

Eğer alerjik reaksiyon görülürse, Asya tipi eşek arısının sokması sonrasındaki 30 ila 60 dakika arasında anafilaksi riski de bulunmaktadır. Bu reaksiyonun dört derecesi vardır:

  • Derece I. Yaygın bir kurdeşen, kaşıntı, anksiyete ve rahatsızlık söz konusudur.
  • Derece II. Mukozal inflamasyon, göğüste sıkışma, karın ağrısı, bulantı, kusma, ishal ve baş dönmesi görülür.
  • Derece III. Nefes almada, yutkunmada ve ses çıkarmada zorluk yaşanır. Kafa karışıklığı ve ölüm hissi de görülür.
  • Derece IV. Yukarıdakilerin tamamının yanında hipotansiyon, çökme, inkontinans, ciltte mavimsi renk değişiklikleri ve bilinç kaybı gözlemlenir.

Asya Tipi Eşek Arısı Sokması Nasıl Ele Alınır

Vücuduna böcek kovucu uygulayan bir kişi.

Asya tipi eşek arıları sadece tehdit altında hissettiklerinde saldırırlar. Bundan dolayı ne pahasına olursa olsun kovanlarına yaklaşmaktan kaçınmalısınız. Ayrıca bu böcekler ortaya çıktığında onları öldürmeye ya da onlara zarar vermeye çalışmamalısınız. Çalılarda ya da biriktirilmiş odun ile dolu yerlerde keşif yaparken dikkatli olmak önemlidir. Problemlerden kaçınmanın en iyi yolu onları engellemektir.

Bu yazımızı da keşfedin: 5 Yaygın Böcek Isırığı ve İyileştirme Yöntemleri

Eğer bir Asya tipi eşek arısı sizi sokarsa etkilenen alana soğuk kompres uygulamanız önerilir. Bu inflamasyonu ve acıyı azaltmaya yardımcı olacaktır. Ayrıca aynı etkiyi sirke kompresi uygulayarak da alabilirsiniz. Eğer çok rahatsızsanız kortikosteroidli bir krem uygulamanız ve ağızdan antihistaminik almanız, ve eğer gerekli ise ağızdan kortikosteroid almanız önerilir.

Bu yazımızı da okumalısınız: Alerji Testleri: Tipleri ve Prosedürleri

Sokmaya gösterilebilecek bir alerjik reaksiyon mümkün olan en kısa zamanda müdahale edilmesi gereken tıbbi bir aciliyettir. Eğer bu tip alerjilerin varlığına dair bir öyküye sahipsiniz kısa süre içerisinde hastaneye gitmelisiniz. Ani bir reaksiyon tespit ederseniz de aynı şeyi yapmalısınız. İnsanların sadece %3’ü alerjik olsa da bu gruba dahil olup olmadığınıza dair kesin bir şey söylenemez.

  • Outón Cacheiro, L. (2016). Estudio preliminar sobre la problemática de la invasión de la avispa asiática (” Vespa velutina” Lepeletier, 1836) en Galicia (España).
  • Cristobal Pinto, P., Navarro Gomez, M., Zapatero Remon, L., Hernandez Sampelayo Matos, T., & Gomez Campdera, J. A. (1994). PICADURA DE AVISPA. Acta Pediatrica Espanola.
  • Ortega Casanueva, C. (2018). PEDIATRÍA INTEGRAL 138 Introducción Alergia a la picadura de insectos. In Pediatr Integral.