Günbatımı Sendromu Nedir, Semptomları Nelerdir?

14 Mayıs, 2021
Hastanın sabahın erken saatlerinde doğal güneş ışığına maruz kalması, günbatımı sendromunun düzelmesine yardımcı olabilir.

Günbatımı sendromu olan bir kişi, öğleden sonra geç saatlerde gergin ve kafası karışmış hisseder. Gece boyunca devam eder ve bundan muzdarip olanlarda anksiyete ve irritasyon yaratabilir.

Günbatımı sendromu, Alzheimer hastalığından muzdarip insanların neredeyse %20’sini etkileyen bir hastalıktır. Alzheimer hastalığı, bunamanın en yaygın nedenidir; bir kişinin bilişsel yeteneklerinde düşüşten meydana gelir.

Alzheimer, hafıza, düşünme, davranış ve daha birçok bilişsel işlevin değişmesine neden olur. İnsanları sakat bırakan ve 65 yaş üstü yaşlıların neredeyse % 10’unu etkileyen ilerleyici bir hastalıktır.

Sıklığı ve önemi nedeniyle, bu yazıda günbatımı sendromunun ne olduğunu ve nasıl tedavi edileceğini açıklayacağız.

Günbatımı sendromu nedir?

Kafası karışmış yaşlı kadın

Yazının başında da belirttiğimiz gibi günbatımı sendromu, genellikle öğleden sonra ortaya çıkan ve geceye kadar sürebilen bir yönelim bozukluğu sürecidir. Alzheimer hastalığından muzdarip insanları etkiler. Aslında genellikle bu hastalığın orta evresinde olanlarda ortaya çıkar.

Profesyoneller hala bu sendromun neden ortaya çıktığını belirleyemediler. Bazı araştırmalar, bunun sirkadiyen ritimlerin değişmesinden kaynaklandığını gösteriyor. Sirkadiyen ritimler, dinlenme ve uyanıklık döngülerini kontrol etmemize izin veren “iç saate” atıfta bulunur.

Bu ritimler, beynin üst kiyazmatik çekirdek adı verilen bir bölgesi tarafından kontrol edilir. İşlevi, melatonin adı verilen bir maddeye dayanmaktadır. Uzmanlar, günbatımı sendromunun, Alzheimer hastalığında bu bölgenin değişmesinden kaynaklandığına inanıyor.

Bu alan hasar gördüğünde, melatonin miktarı ve tüm biyolojik saat değişir. Kişinin kafası karışmış ve yönünü şaşırmış hissetmesinin nedeni budur.

Ancak, diğer faktörlerle de ilgilidir. Örneğin, uzmanlar yorgunluk, açlık ve susuzluğun da bu sendromu etkilediğine inanırlar. Benzer şekilde, bu zamanlarda daha kısık ışık, ağrı ve rahatsızlık da günbatımı sendromu ile ilişkilidir.

Bu yazıyla da ilgilenebilirsiniz: Daha Kolay Uykuya Dalabilmek İçin 14 Öneri

Semptomlar

Günbatımı sendromunun aslında bir hastalık olmadığını anlamalıyız. Öğleden sonra ortaya çıkan bir dizi semptomdur. Ek olarak, sadece Alzheimer’da değil, diğer demanslarda da ortaya çıkabileceğini anlamak önemlidir.

Günbatımı sendromu esas olarak yönelim bozukluğuna ve kaygıya neden olur. Bununla birlikte, saldırganlık da üretebilir veya bundan muzdarip kişinin evin içinde amaçsızca dolaşmasına neden olabilir.

Bundan muzdarip olanlar bazen kıyafetlerini yırtmaya veya nesneleri fırlatmaya çalışır. Aslında, kendilerini incitmeye ve çığlık atmaya çalışabilirler. Bazıları gündüzleri çok uykulu ve geceleri daha aktiftir.

Günbatımı sendromu olan yaşlı kadın

Günbatımı sendromu ile başa çıkmak için ipuçları

Günbatımı sendromunu önlemek için özel önlemler yoktur, ancak Alzheimer semptomlarını azaltmaya veya önlemeye yardımcı olabilecek bir dizi eylem vardır. Her zaman profesyonel tavsiye için bir doktora gitmelisiniz, ancak aşağıdaki ipuçlarını önerebiliriz:

  • Hastayı sabahın erken saatlerinde doğal güneş ışığına maruz bırakmaya çalışın. Bu, sirkadiyen ritimleri düzenler. Bu mümkün değilse yapay ışıkla yapmayı deneyin.
  • İdeal olarak, hastanın gün boyunca uyumasına izin vermeyin. Bunu yapmak için basit aktiviteler veya kolay alıştırmalar planlayın; bu şekilde gece daha iyi dinlenebilirler.
  • Hastanın diyetine dikkat edin, tatlıyı azaltın ve kafeini tamamen ortadan kaldırın.Zor sindirim her zaman dinlenmeyi etkilediği için büyük porsiyon akşam yemeği yememelidirler.
  • Yatma vakti geldiğinde, atmosferi olabildiğince rahatlatmaya çalışın. Alzheimer hastası insanlar, korkuya ve daha da fazla tedirginliğe neden oldukları için fiziksel kısıtlamalara maruz bırakılmamalıdır.
  • Yemekler ve aktiviteler için istikrarlı rutinler ve programlar oluşturmaya çalışın.

Elbette, günbatımı sendromundan muzdarip olan kişiye çok sevgi vermeli ve güven inşa etmeliyiz. Ayrıca mümkün olduğunca rahat hissetmelerine yardımcı olmaya çalışmalıyız. Ek olarak, kişinin her zaman yakınında tanıdık nesnelere sahip olmasını sağlamaya çalışmalıyız. Mümkün olduğunda, evleri taşımaktan kaçının çünkü bu onlara büyük bir stres yaratabilir.

Şunları da inceleyin: LATE Demans: Yeni Bir Demans Türü

Sonuç olarak

Bir yakınınız Alzheimer hastasıysa ve siz de günbatımı sendromu yaşıyor olabileceğini düşünüyorsanız, tavsiye için doktorunuzu ziyaret etmelisiniz.

Zor olsa da, sakin kalmaya çalışın ve olabildiğince huzurunuzu koruyun. Yemekler ve aktiviteler için günlük rutinler oluşturmaya çalışın ve her şeyden önce uyku saatlerinizi kontrol edin.

  • Qué es el síndrome vespertino – Montesalud Centro de Mayores en las rozas. (n.d.). Retrieved August 6, 2019, from http://www.montesalud.com/blog/que-es-el-sindrome-vespertino/
  • National Institute on Aging, T. (n.d.). Caring for a Person with Alzheimer’s Disease Your Easy-to-Use Guide from the National Institute on Aging. Retrieved from https://order.nia.nih.gov/sites/default/files/2017-07/Caring_for_person_with_AD_508_0.pdf
  • Síndrome vespertina. (n.d.). Retrieved from https://www.alz.org/espanol/downloads/sp_topicsheet_sundowning.pdf
  • Empeoramiento vespertino | Español | Alzheimer’s Association. (n.d.). Retrieved August 6, 2019, from https://www.alz.org/ayuda-y-apoyo/cuidado/comportamientos/problemas-de-sueno-y-sindrome-vespertino