Kalp Zarı İltihabı: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

11 Nisan, 2020
Perikardit de denen kalp zarı iltihabının belirtileri kalp krizine oldukça benzerdir. Fakat perikardit kendi kendine çözülür ve çoğu vakada yalnızca ağrı kesici kullanmak yeterlidir. Genellikle başka bir müdahaleye gerek kalmaz.
 

Kalp zarı iltihabı, kalbi çevreleyen kese şeklinde bir zar olan perikardiyumun iltihaplanması anlamına gelmektedir. Bu zar iki katmanlıdır ve bu iki katman arasında bir miktar sıvı bulunur. Bu sıvı iki katmanın ileri geri kaymasını sağlayan yağ görevi görür.

Bu sıvının miktarı arttığı zaman kalp zarı iltihabı meydana gelir. Bu kalbin tıkanmasına yol açarak işlevini yerine getirememesine neden olabilir. Fakat genelde bu durum büyük bir problem yaratmamakla birlikte, tedaviye gerek kalmadan kendiliğinden çözülebilir. Tabii ciddi vakaların çoğunda ilaç kullanımı ve hatta ameliyat gerekebileceğini de belirtelim.

Kalp zarı iltihabı çoğunlukla 20 ile 50 yaş arasındaki erkekleri etkiler. Tedavinin mümkün olmadığı vakalarda cerrahi müdahale ile perikardiyumun alınması gerekebilir. Bu müdahale ciddi sonuçlara yol açmaz.

Kalp Zarı İltihabı Türleri

Kalp zarı çizimi

İki tip kalp zarı iltihabı bulunur: akut ve kronik. Bu iki tip perikarditin özellikleri şu şekildedir:

  • Akut perikardit altı haftadan kısa sürede ani bir şekilde gerçekleşir ve sıklıkla perikardiyal efüzyona neden olur. Bu rahatsızlığın belirtileri kalp krizine benzerdir. Hastalığın nüksettiği sıklıkla görülen bir durum değildir.
 
  • Kronik perikardit perikardiyumun kalınlaşmasından ya da sıvının birikmesinden kaynaklanır. Altı haftadan uzun sürebilir ve sağ ventriküler yetmezliğe neden olabilir. Bu karın, pretibial ve bilek bölgesindeki bir ödemdir. Kalbin etrafında bir lifli doku meydana gelip kalbi sıkıştırarak buraya gelen damarlardaki baskıyı artırdığında kronik perikardit oluşur. Bundan ötürü perikardiyum sıvısı durgunlaşarak vücudun diğer kısımlarında birikmeye başlar.

Kalp Zarı İltihabının Nedenleri

Vakaların %80’ininde perikardite neden olan durumu tespit etmek mümkündür. Fakat kalp zarı iltihabının enfeksiyondan kaynaklanması da mümkündür. Bu genellikle viral bir enfeksiyondur. Daha az görülse de, bakteri enfeksiyonu yüzünden meydana gelmesi de olası olmakla birlikte, çok nadiren mantar enfeksiyonundan da kaynaklanabilir.

Ayrıca, perikardit şu hastalıklarla birlikte de görülebilir:

  • Otoimmün hastalıkları
  • Lösemi de dahil olmak üzere farklı kanser türleri
  • AIDS
  • Böbrek yetmezliği
  • Hipotiroidi
  • Tüberküloz
  • Ateşli romatizma

Diğer durumlarda ise doğrudan kalp krizi, kardiyak ameliyatı ya da göğüs kafesindeki travmadan kaynaklanır. Bazen de miyokardiyum enflamasyonu, göğüs radyoterapisi ya da belirli ilaçların kullanımından kaynaklanır.

Belirtiler ve Teşhis

Kalp zarı iltihabı olan kalp ile sağlıklı kalp arasındaki farklar
 

Bunu da okuyun: Göğüs Ağrısının Sebepleri Nelerdir?

Akut perikarditin belirtileri oldukça rahatsız edicidir. Göğüs kemiğinizin üstüne sol tarafa bıçak saplanıyor gibi hissedersiniz. Fakat çoğu zaman hafif ve sabit bir acı hissedilir. Bazı hastalar da çeşitli yoğunluklarda baskı hissettiklerinden bahsederler.

Sol omuz ve boynun sol tarafında ağrı hissedilmesi de mümkündür. Öksürürken, derin nefes alırken ya da uyurken ağrı daha da şiddetlenir. Kalkıp biraz öne eğilince ağrı azalır.

Kronik perikardit vakalarında en yoğun rastlanan belirti göğüs ağrısı olmakla birlikte bazı akut belirtiler de görülebilir:

  • Kalp çarpıntısı
  • Hafif ateş
  • Öksürük
  • Bacakta şişme
  • Baş dönmesi
  • Bulantı
  • Zayıflık

Bu yazı da ilginizi çekebilir: Atriyal Çarpıntı: Belirtileri ve Nedenleri

Kalp Zarı İltihabı Tedavisi

Hafif vakalarda sorun genellikle kendiliğinden çözülür. Fakat perikardit teşhis edildiğinde genellikle ilaç yazılır. Bu ilaçlar da çoğunlukla ağrıyla başa çıkmak ve enflamasyonu azaltmak için verilen ağrı kesicilerdir.

Enflasmasyonu azalttığı ve atakları önlediği için doktorlar Kolşisin de verebilirler. Fakat karaciğer ya da böbrek hastalıkları olanların ya da başka ilaçlar kullananların bu ilacı kullanması uygun değildir. Ayrıca Kolşisin bir işe yaramıyorsa, doktorlar kortikosteroid ilaçlar da verebilirler. Eğer kalp zarı iltihabı bakteri kaynaklıysa, antibiyotik tedavisi uygulanır.

Ağır vakalarda, özellikle de kardiyak tamponad şüphesi varsa, perikardiyosentez ile sıvı tahliye edilir. Son olarak, nadiren perikardiyektomi ya da perikardiyumun tamamen alınması da gerekebilir.

 
  • Freixa, X. (2010). Evaluación, manejo y tratamiento de las pericarditis y miocarditis agudas en urgencias. Emergencias, 22(4).
  • Adlam, D., & Forfar, J. C. (2018). Pericardial disease. Medicine (United Kingdom). https://doi.org/10.1016/j.mpmed.2018.08.002
  • Rahman, A., & Saraswat, A. (2017). Pericarditis. Australian Family Physician.