Uyku İlaçlarının Riskleri ve Yan Etkileri

· 22 Ocak, 2019
Uyku ilaçlarının pek çoğu reçetesiz satılsa da, her vaka bir uzman tarafından incelenmeli ve ilaçlar reçeteli kullanılmalıdır.

İnsomnia vakalarının çok sık yaşandığı bu stresli toplumda, uyku ilaçları yaygın olarak kullanılmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) istatistikler karşısında şaşkın çünkü çok az insan bu ilaçlarının kullanımından ve doz aşımından kaynaklanan olumsuz etkilerden haberdar. Uyku ilaçlarını kullanmak tehlikelidir ve ters etki yaratabilir.

Depresyon ve Yüksek Tansiyon

Bir süre önce, ABD’de bulunan Mayo Klinik uyku ilacı tüketiminin olumsuz etkileri konusunda insanları uyardı. Resmi bir açıklama yapan klinik, bu ilaçların depresyona ve yüksek tansiyona neden olabildiğini öne sürdü.

  • Daha da ilginci, bu tür bir tıbbi çözümün bazı hastalarda kronik ağrıya neden olabileceği de açıklamada yer alıyordu.
  • Baş dönmesi, kontrol edilemeyen uyuşukluk hissi ve denge kaybı, uyku ilaçlarının diğer olumsuz sonuçları arasında bulunuyor.

Bu sebeplerden ötürü, bu klinik, insomnia ile ilişkili hastalıklardan muzdarip olan hastalarda bir check-up yapılmasını tavsiye ediyor.

Yaşlı Hastalar Çok Dikkatli Olmalı

kahvaltı yapan çift

Uyku ilaçlarının yan etkileri herkesi etkileyebilir ancak yaşlı kişiler bu ilaçları kullanırken çok daha dikkatli olmalıdır.

Baş dönmesi ve uyuşukluk gibi bazı semptomlar yaşlı nüfusu önemli ölçüde etkileyebilir. Uyku ilacı kullanan yaşlılarda, bayılma, düşme ve kan basıncında tehlikeli artışlar meydana gelmesi daha olasıdır.

Buna ek olarak, 65 yaşından itibaren insan vücudu yavaş yavaş bu tür ilaçlara dayanma yetisini kaybetmeye başlar.

Yaşlanmış bir bedende sorunlar meydana gelir ve bu ilaçlar vücuttan daha zor atılır. Bu sebeple, uyku ilaçlarının etkileri beklenenden daha uzun sürebilir.

Bu yazımızı da okuyun: Uykusuzluk ile Savaşmaya Yardımcı 10 Yiyecek

Uyku İlaçları Bağımlılık Yapar

Bu uyku ilaçlarının pek çoğunun hastalar üzerinde bağımlılık yaratan etkileri var. Ayrıca, düzenli olarak kullanıldıklarında vücut bunlara alışıyor ve daha yüksek doz kullanımını gerektiriyor.

Bazı vakalarda, uykusuzluk çeken hastalar uyuyabilmek için  bu ilaçlara bağımlı hale geliyor. Doğal olmayan bu durum, olumsuz etkilere yol açıyor.

Bu nedenle, bu ilaçlar belirli aralıklarla geçici olarak kullanılmalıdır. Burada amaç asla normal uyku sürecinin yerine geçen kalıcı alternatifler bulmak değildir.

Trafik Kazalarına Dikkat

alkollü araba kullanmak

Trafik kazalarının tek sebebi alkol ya da yasa dışı maddelerin kullanımı değildir. Karayollarında meydana gelen kazaların pek çoğunun uyku ilaçları yüzünden meydana geldiği ortaya çıkmıştır.

Uyku hissi birden ortadan kaybolmuyor ve bunun sonucunda da bazı insanlar bulanık görmeye başlıyor ve arabalar arasındaki mesafeyi net bir şekilde göremiyor.

Araba kullanırken çok dikkatli olmak gerekir ancak maalesef bazı kişiler ilaç yüzünden direksiyon başında uyuyakalıyor.

Erken Ölüm Riski Taşıyor

2016 yılında yürütülen bir dizi araştırmaya göre, yatıştırıcı ilaçlar erken ölümle ilişkilendirilebiliyor. Araştırmaların sonucuna bakıldığında, yüksek doz kullanımlarında riskin arttığı gözlemleniyor.

Araştırmada yer alan hastalar temazepam, eszopiklon, zaleplon gibi ilaçlar kullanıyordu. Uyku ilaçları ve antihistaminlerin de uyuşukluğa yol açtığı araştırmaların sonuçları arasında. Bunun yanı sıra, dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise bu ilaçların kullanımı bazı kanserlerin gelişmesini artırması.

Uyku İlaçlarına Dikkat

uyuyan kadın

Tüm bunların yanı sıra, bazı ilaçlar ciddi depresyon ve anksiyeteye yol açabiliyor. Her kişi ve her vücut farklı olduğundan, belirli bir ilacın etkileri kişiden kişiye değişebiliyor.

Bunun en endişe verici kısmı ise, bu ilaçların reçetesiz olarak satılıyor olması. Bir uzman tarafından gerekli testlerin yapılması oldukça önemlidir. Bu testler hastanın sorununu teşhis edeceğinden, uygun ilacın gereken dozda kullanımı uzman tarafından önerilecektir.

  • Pagel, J. F. (2005). Medications and their effects on sleep. Primary Care – Clinics in Office Practice. https://doi.org/10.1016/j.pop.2005.02.009
  • Ramsin B, Trescot, A. M., Datta, S., Buenaventura, R., Adlaka, R., Sehgal, N., … Vallejo, R. (2008). Opioid complications and side effects. Pain Physician. https://doi.org/11:S105-S120
  • Psychotropic Expert Group. Insomnia, parasomnias and jet lag (Revised June 2013). Psychotropic version 7, 2013 Therapeutic Guidelines Ltd 2014. [eTG online] (accessed 21 January 2018)
  • NHS Choices. Insomnia. England, UK: NHS England, 2013. [Online] (accessed 21 January 2018).
  • Sleep Health Foundation. Ageing and sleep. Sydney, Australia: Sleep Health Foundation, 2011 (Updated December 2014). [Online] (accessed 21 January 2018)
  • Sleep Health Foundation. Insomnia. Sydney Australia: Sleep Health Foundation, 2011 (Updated March 2015). [Online] (accessed 21 January 2018)