Yumurtalıkların Erken Alınması

06 Ekim, 2020
Yumurtalıkların erken alınması, hormona bağlı kanser geliştirme riski daha yüksek olan kadınlar için önleyici bir ameliyattır. Bu hafife alınmaması gereken bir karardır.

Teknik olarak ooferektomi olarak adlandırılan yumurtalıkların erken alınması, doktorların bir kadının yumurtalıklarını aldığı cerrahi bir işlemdir. Bilateral ooferektomi olabilir – yani her iki yumurtalık çıkarılır – veya tek taraflı da yapılabilir.

Yumurtalıkların bu şekilde alınması, kanserin yumurtalıkları etkilediği durumlarda gerekli olabilir. Bununla birlikte, doktorlar, meme kanseri veya yumurtalık kanseri gelişme riski daha yüksek olan kadınlarda – henüz semptom geliştirmemiş olsa bile – önleyici bir önlem olarak önerebilirler.

Yumurtalıklar, fallop tüplerinin ucunda yer alan ve bir kadının üreme sistemine ait organlardır. Yumurtalıkların rahimde döllenme için her ay salgıladığı yumurtalar burada bulunur.

Yumurtalıklar kadın seks hormonlarının ana kaynağıdır. Hem östrojen hem de progesteron ürettikleri için yumurtalıkların alınması kaçınılmaz olarak kadının hormonal dengesini etkiler.

Ayrıca okumak isteyebilirsiniz: Meme Kanseri İçin Tarama Testleri

Yumurtalıkların erken alınması nedenleri

Bir kadının üreme hayatı boyunca, yumurtalıkları östrojen ve progesteron salgılamaktan sorumludur. Bu cinsel hormonlar sadece bir kadının üreme sistemini etkilemekle kalmaz, aynı zamanda meme gibi vücudun diğer kısımlarını da etkiler.

Memeler, yapılarının değişmesine neden olan östrojen ve progesteron reseptörlerine sahiptir. Örneğin adet kanamasından hemen önce kadınlar memelerinin daha sıkı hale geldiğini hissedebilirler. Bu, meme bezlerinin emzirme için içgüdüsel olarak hazırlanmasından kaynaklanmaktadır.

BRCA1 ve BRCA2 olarak bilinen bir dizi gen mutasyonu, kadınları yumurtalık kanserinin yanı sıra meme kanseri geliştirmeye de yatkın hale getirir. Bu mutasyonlardan herhangi birinin taşıyıcılarının, hayatlarının bir noktasında meme kanserine yakalanma şansı %50 ila %85’tir. Aynı zamanda, BRCA1 mutasyonlarını taşıyan kadınların yumurtalık kanseri geliştirme riski %20 ila %40’tır.

Sorun, yumurtalıklarda sentezlenen seks hormonlarının bu tümörler için büyük katalizörler olmasıdır. Dolayısıyla yumurtalıkların erken alınması, bu onkolojik hastalıkların gelişimini engellemek için bir seçenek olarak ortaya çıkmaktadır.

yumurtalık çizimi
Yumurtalıklar yumurta üretir, ancak aynı zamanda östrojen ve progesteron üreten bezleri de içerirler.

Yumurtalıkların erken alınması ne anlama geliyor?

Bir kadının yumurtalıklarının alınması, menopoza girmeden önce meydana geldiğinde “erken” dir. Üreme evresinde kadınların adet döngülerini düzenlemek için yumurtalıklarına ihtiyacı vardır. Yumurtalıklar olmadan, hormon üretiminin olmaması nedeniyle menopoz erken gerçekleşir.

Bununla birlikte, etkisine rağmen, doktorlar bazen yumurtalıkların erken çıkarılmasını vazgeçilmez olarak düşünebilirler. Başka bir deyişle, kadınların gelecekte meme veya yumurtalık kanseri geliştirme riski yüksek olduğunda düşünülebilir.

Meme kanseri durumunda yumurtalıkların önleyici olarak alınması

Ulusal Kanser Enstitüsüne göre, yumurtalıkların önleyici olarak alınması, yüksek risk altındaki kadınlarda yeni meme kanseri vakalarının olasılığını %50 oranında azaltmaktadır. Aynı kaynak, ameliyatın ancak menopozdan önce gerçekleşmesi durumunda faydalı olduğunu da göstermektedir.

Menopozdan önce yumurtalıkların alınması, vücuttaki östrojen üretiminin azalmasına neden olur. Dolayısıyla, büyümek için östrojene ihtiyaç duyan tümörler gelişemez.

Bu makaleyi okuyun: Yumurtalık Kanseri Teşhisi Nasıl Yapılır?

Yumurtalık kanseri durumunda yumurtalıkların önleyici olarak alınması

Yumurtalıkların menopozdan önce veya sonra profilaktik olarak alınması, yüksek risk altındaki kadınlarda yumurtalık kanseri riskini %90’a kadar azaltabilir. Bununla birlikte, bu kanserin kökeni ile ilgili teorinin değiştiğini akılda tutmak önemlidir.

Geçmişte uzmanlar, yumurtalık tümörlerinin birincil olduğuna ve tümörde orijinal hücrelerin bulunduğuna inanıyordu. Bununla birlikte, Fallop tüplerindeki fimbria gibi pelviste başka bir bölgeye ikincil de olabilirler. Rahim istilası ikincil olabilir ve bu sadece yumurtalıkların değil, aynı zamanda Fallop tüplerinin de alınması anlamına gelir.

BRCA genleri
BRCA genleri, meme kanseri ve yumurtalık kanseri gelişiminde belirleyici bir faktördür.

Hormonlar ve yumurtalıkların erken alınması

Yumurtalıkların erken alınması erken menopoza kapı açar. Bunun nedeni, kadınları cinsel döngüyü düzenleyen seks hormonlarından mahrum bırakmasıdır. Bu nedenle hem adet hem de doğurganlık sona erer.

Östrojen aynı zamanda bir kadının kalbini ve kemiklerini de korur.

  • Östrojen, dolaylı olarak kan kolesterolünü kontrol eder. Yani östrojenin yokluğu HDL kolesterolü düşürür ve kötü LDL kolesterolü artırır.
  • Seks hormonları kemik kütlesi kaybını engeller. Östrojen olmadan, kemik kütlesi kaybı hızlanır ve erken osteoporoz başlangıcına yol açar ve bu da kırıklara yol açabilir.

Doktor tavsiyesi çok önemlidir

Yumurtalıkların alınmasından önce, bu ameliyatın artılarını ve eksilerini doktorunuzla görüşmeniz önemlidir. Uzun vadeli etkiler bulunmaktadır ve kararınızı bilime dayandırmanız önemlidir.

Ailenizin tıbbi geçmişi meme veya yumurtalık kanseri riski altında olduğunuzu gösteriyorsa, doktorunuzla mutlaka konuşun. Uygun soruları sorun ve doktorlarınızın bu tür vakalarda deneyimli olduğundan emin olun.

  • Sánchez, A. Redondo, et al. “Cáncer de ovario.” Medicine-Programa de Formación Médica Continuada Acreditado 12.34 (2017): 2024-2035.
  • Cassinello, N. Vidal, and Pedro Pérez Segura. “Consejo genético en cáncer de ovario.” Revisiones en cáncer 30.5 (2016): 223-231.
  • León, Rodrigo Domínguez. “Predisposición hereditaria al cáncer de mama y medidas profilácticas.” Zaragoza (2016).
  • Gunderson, Camille C., Robert S. Mannel, and Philip J. DiSaia. “Masas anexiales.” Oncología ginecológica clínica (2018).
  • BRUNO, BRUNA CHAGAS RODRIGUES, et al. “CÂNCER DE MAMA: É POSSÍVEL PREVENIR?.” REVISTA UNINGÁ REVIEW 28.1 (2016).