Gut Hastalığı İçin Allopurinol: Yan Etkileri ve Endikasyonları

11 Mart, 2020
Allopurinol gut ataklarını tedavi etmez, insanların genellikle diğer ilaçlar ile tedavi görürken bir engelleme metodu olarak kullandığı bir ilaçtır.

Allopurinol gut hastalığının tedavisi ve vücuttaki yüksek seviyelerde ürik asidin kontrolü için kullanılan bir ilaçtır. Gut hastalığının diğer ilaçlar dolayısıyla ortaya çıkmış olduğu durumlarda reçete edilir. Örneğin, kanser ve böbrek taşlarının tedavisinde kullanılan ilaçlar.

Bu ilaç etkisini ürik asit sentezini engelleyebilmesinden alır, ki bu durum da gut hastalığının klinik semptomlarını tetikler. Bundan dolayı Allopurinol ksantin oksidaz inhibitörleri olarak bilinen ilaç ailesine dahildir. Bu, ürik asit sentezi için gerekli olan bir enzimdir. Bu yazımızda bu süreci detayları ile birlikte öğreneceksiniz.

Ancak, Allopurinol gut ataklarını tam olarak iyileştirmez, bunu da aklınızda tutmalısınız. Bunun yerine, yukarıda bahsettiğimiz diğer ilaçlar gibi ilaçlar ile tedavi almakta olan hastalar için sadece bir önlem yöntemidir.

Gut Nedir?

Ayağına bakan bir kişi.

Çok bilinen bir hastalık olan gut hastalığından muzdarip insanlar özellikle de ayak baş parmaklarında görülmek üzere akut enflamasyon yaşarlar. Diğer bir deyişle gut hastalığı bir eklemde asemptomatik bir enflamasyona sebep olur ve eklem kısa bir süreliğine şişerek acıya sebep olur.

Bu enflamasyon monosodyum ürat kristallerinin varlığı dolayısıyla ortaya çıkar. Bu madde kanda görülen aşırı ürik asittir. Bu asidin seviyesinin yükselmesi genellikle kötü bir beslenme düzeni takip etmek ve alkol almak gibi yaşam tarzınıza dair kötü alışkanlıklar ile ilgilidir. Bu seviyeler sürdürülebilir bir şekilde normalleştiğinde kristaller genellikle problem olmaksızın çözünür.

Hiperürisemi ise yüksek ürik asit seviyelerine sahip bir kişinin yaşadığı duruma verilen addır. Ancak, bu durumun yaygın bir durum olmasına rağmen (erkeklerin %7’sini etkiler) karakteristik olan gut kristallerini geliştiren insan sayısı azdır.

Bir gut atağı bittiğinde monosodyum ürat kristallerinin bazıları kişinin eklemlerinde kalmaya devam eder. Bundan dolayı, tedavi sona ermiş dahi olsa kişi hala herhangi bir anda bir başka gut atağı yaşayabilir.

Bu yazımız da ilginizi çekebilir: Gut Hastalığı (Nikris) ve Kaçınmanız Gereken 7 Gıda

Allopurinol – Yan Etkileri

Yan etkiler böbrek ya da karaciğer yetmezliği yaşayan hastalarda daha yaygın şekilde görülür. Bunun nedeni Allopurinol’ün karaciğerde metabolize edilip böbrekler tarafından atılan bir ilaç olmasıdır. Bundan dolayı, bu değişiklikler dolayısıyla vücuttaki ilaç konsantrasyonları artabilir ya da azalabilir.

Etkileri bu konsantrasyon ile ilintili olarak artmaktadır. Bundan dolayı, bir hastanın yan etkileri deneyimlemesi daha kolay hale gelir. Hadi şimdi de bu ilacın en sık yol açtığı istenmeyen etkilere bir göz atalım.

Allopurinol Dolayısıyla Ortaya Çıkan Cilt Reaksiyonları

Kolunu kaşımakta olan bir kadın.

Allopurinol dolayısıyla ortaya çıkan olumsuz etkilerden biri kaşıntıdır. Ancak başka cilt reaksiyonları da ortaya çıkabilir.

Bu etkiler en yaygın olanlarıdır ve Allopurinol tedavisinin herhangi bir noktasında ortaya çıkabilirler. Bu etkiler arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Kaşıntı
  • Cildin soyulması
  • Purpurik lezyonlar
  • Cildin pul pul dökülmesi
  • Ciltte ortaya çıkan kızarıklıklar

Eğer bu semptomların ilk dördü gerçekleşirse bu ilaç ile olan tedavinizi kesmelisiniz. İyileştikten sonra yeniden başlayıp dozu kademeli bir şekilde arttırabilirsiniz. Ancak bir kızarıklık deneyimlerseniz o halde tedaviyi kalıcı olarak bırakmalısınız.

Genelleştirilmiş Aşırı Duyarlılık Reaksiyonları

Bu semptomlar sık yaşanmasa dahi aşağıdakiler gibi bazı aşırı duyarlılık reaksiyonları ortaya çıkabilir:

  • Ateş
  • Stevens-Johnson ya da Lyell sendromları
  • Lenfadenopati
  • Vaskülit (bu durum; hepatit, nefrit ve epilepsi de dahil olmak üzere çeşitli şekiller ile ortaya çıkabilir)

Eğer bu reaksiyonlar görülürse Allopurinol tedavisini acilen ve sonsuza dek durdurmalısınız. Bu durumlarda doktorunuz çoğunlukla bu genelleştirilmiş aşırı duyarlılık semptomlarını tersine çevirebilmek adına size bazı kortikosteroidler reçeteleyecektir.

Bu yazımızı da keşfedin: Ürik Asit ve Gut için Doğal Tedavi Yöntemleri

Mide-Bağırsak Hastalıkları

Klozete kusan bir kadın.

Bulantı ve kusma bu ilaç yutulduktan sonra en sık ortaya çıkan sindirim belirtileridir.

Sindirim sisteminde en yaygın şekilde görülen reaksiyonlar bulantı ve kusmadır. Bundan kaçınmak için yemekten sonra asla Allopurinol almamalısınız.

Allopurinol Dolayısıyla Ortaya Çıkan Granülomatöz Hepatit

Bu olumsuz yan etki daha genelleşmiş bir aşırı duyarlılığın kanıtı bulunmaksızın nadiren gerçekleşir. Tedaviyi durdurduktan sonra yan etkileri tersine dönüyor gibi görünmektedir.

Sonuç Olarak

Allopurinol diğer ilaçlar alınması dolayısıyla ortaya çıkan gut ataklarını engellemek söz konusu olduğunda son derece etkili bir ilaçtır. Bunun nedeni tıbbi reçeteye tabi bir ilaç olmasıdır. Bundan dolayı bu ilacı kendi kendinize almamalısınız. Bunun ana nedeni bu ilacın yanlış kullanımının ciddi sağlık problemlerine yol açabilmesidir.

Sahip olabileceğiniz herhangi bir soruya cevap alabilmek ya da yan etkiler ile ilgili bilgi edinebilmek için doktorunuza ya da eczacınıza danışın.

  • Tilz, H., Becker, J. C., Legat, F., Schettini, A. P. M., Inzinger, M., & Massone, C. (2013). Allopurinol in the treatment of acquired reactive perforating collagenosis*. Anais Brasileiros de Dermatologia. https://doi.org/10.1590/s0365-05962013000100012
  • Heilberg, I. P., & Schor, N. (2006). Renal stone disease: causes, evaluation and medical treatment. Arquivos Brasileiros de Endocrinologia & Metabologia. https://doi.org/10.1590/s0004-27302006000400027
  • Sánchez Pozo, A., & Faus, M. J. (2003). Hiperuricemia y gota. Pharmaceutical Care Espana.