Sersemliğe Neden Olabilen İlaçlar

03 Mayıs, 2020
Çeşitli ilaçlar sersemliğe neden olabilir ve bu ilaçların hangileri olduğunu bilmek önemlidir. Bu yan etkinin gözardı edilmesi çeşitli kazalara neden olabilir.

Gün içerisinde kendinizi yorgun hissetmeniz oldukça normaldir ve bu yüzden endişelenmenize gerek yoktur. Ancak, bu durumu eğer bir ilaç tedavisi görüyorsanız göz ardı etmemelisiniz. Çünkü bazı ilaçlar sersemlemeye neden olabilir.

Çoğu sağlık uzmanı hastalarını bu yan etkiye karşı uyarsa da, tedavinizde kullanılan yeni bir ilaç hakkında detaylı bir şekilde bilgi edinmeniz önemlidir. İlaç hakkında detaylı bir şekilde bilgi edinmeniz, olası komplikasyonları önlemenize yardımcı olur.

Örneğin, benzodiyazepinler yaygın kullanılan ve aşırı uyku haline sebep olan ilaçlardır. Bu ilaçlar, kullanan hasta yan etkilerinden haberdar değilse iş veya trafik kazalarına neden olabilir. Bu yüzden, olası kazaları önleyebilmek için aldığınız ilaçların yan etkilerini bilmelisiniz.

Sersemliğe neden olabilen ilaçların genel karakteristikleri

yorgun kadın
Kendini sersemlemiş hisseden kişiler iş veya trafik kazalarına daha yatkındır. Ayrıca, günlük aktivitelerini tam olarak yerine getirmekte de zorluk çekerler.

Sersemlik, ilaç aldığınızda ortaya çıkabilen yaygın bir yan etkidir. Hatta, gelişmiş ülkelerdeki yetişkinlerin yaklaşık %20’sini etkilemektedir. Sersemlik, trafik kazaları, iş kazaları veya ileride başka sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu nedenlerden dolayı, bir çocuğun okul performansını da kötü etkileyebilir.

Gündüz vakti aşırı uyku gelmesinin başlıca nedenleri:

  • Uyku yoksunluğu: Uyku yoksunluğu, sersemliğin en yaygın nedenidir. Yapılan çalışmalar 14 günlük bir periyotta sadece 6 saat uyumanın, nörobiyolojik işlevlerde ciddi oranda bozulmaya neden olduğunu göstermektedir.
  • İlaçlar: Sersemlik, çeşitli ilaç tedavilerinin en yaygın görülen yan etkisidir ve merkezi sinir sistemini etkileyebilir.
  • Yasadışı madde kullanımı
  • Obstrüktif uyku apnesi

Şimdi de sersemliğe neden olan bazı ilaçlardan bahsedeceğiz. Bu ilaçlara dair tüm sorularınızı doktorunuza sorabilirsiniz.

Alfa blokerler

Bu ilaçlar hipertansiyon, prostat hiperplazisi ve Raynaud hastalığı tedavisinde kullanılır.Alfa blokerler gece uykusunda azalma, sersemlik ve gündüz vakti uyku haline neden olabilirler.

Bu yazımızı da okuyun: Antabuz: Kullanımları ve Etkileri

Benzodiyazepinler sersemliğe neden olabilir

Anksiyolitik, hipnotik ve kas gevşetici olarak pazarlanan yaklaşık 30 bileşiğin 90’dan fazla kayıtlı markası vardır. Benzodiyazepin ailesine ait ilaçlar bromazepam, klonazepam, klorazepat, midazolam ve lorazepamdır.

Bu ilaçlar anksiyeteyi azaltır ve GABA olarak da bilinen, merkezi sinir sisteminde nöron aktivitesini azaltarak nörotransmitter görevi gören amino asidin etkisini arttırır. Bu yüzden, bu ilaçlar aşırı uyku haline neden olabilir.

Birinci kuşak H1 antihistaminikler

Bu ilaçlar H1 histamin reseptörlerini bloke ederler. Böylece, histaminin H1 yapılarına bağlanmasını ve etkilerini önlerler.

Histamin alerjilerle alakalı bir kimyasaldır. Yani, bir kişi alerjik olduğu bir madde ile temas ettiğinde, o kişinin bünyesindeki histamin seviyeleri aşı yükselir ve bildiğimiz alerji reaksiyonları ortaya çıkar. Ancak, difenidramin gibi ilaçlar, merkezi sinir sistemini de baskılayarak ciddi sersemliğe neden olabilir.

Keşfedin: Alerjik Reaksiyonların Nedenleri ve Alerji Belirtileri

Antidepresanlar

masa üstünde ilaçlar ve uyuklaya kadın
Antidepresanlar sersemliğe neden olabilir. Hatta, bazı doktorlar bu ilaçları uykuya yardımcı olması için reçeteler.

Yapılan çalışmalara göre, sedatif antidepresanlar, depresif insomni hastalarının uyku düzenlerine yardımcı olur.

Bu nedenle, insomni olan ancak klinik depresyonu olmayan hastalarda hipnotikler gibi düşük doz sedatif antidepresanların kullanımı son yıllarda önemli ölçüde artmıştır. Trazodon ve mirtazapin, bu sersemliğe neden olan antidepresanlar arasındadır.

Sersemliğe Neden Olabilen Diğer İlaçlar

Yukarıda bahsettiğimiz ilaçlara ek olarak, pek çok başka ilaç da bu yan etkiye neden olur. Aşağıda sersemliğe neden olan diğer ilaçlardan bahsedeceğiz. Ancak, bunun kısa bir liste olduğunu ve başka ilaçların da sersemliğe neden olabileceğini unutmayın.

  • Antiemetikler
  • Aşırı miktarda A vitamini alımı
  • Kas gevşeticiler
  • Antiepileptikler
  • Uyku ilaçları

Sonuç

Uyku haline neden olabilecek ilaçlar hakkında yeterince bilgili olmazsanız, farkında olmadığınız bu yan etki çeşitli kazalara neden olabilir. Bu konuya dair herhangi bir sorunuz varsa, mutlaka doktorunuza veya eczacınıza danışın.

Her şeyden önemlisi, bir sağlık uzmanına danışmadan ve onun onayını almadan, kendi kendinize ilaç almayın!

  • MJ. Barbanoja, RM. Antonijoana, C. García-Geaa, S. Closa, E. Grasaa, S. Giméneza, Fármacos que pueden producir somnolencia excesiva, Elsevier, https://www.elsevier.es/es-revista-vigilia-sueno-270-articulo-farmacos-que-pueden-producir-somnolencia-13109171
  • F. Cañellasa, Uso de los antidepresivos en el tratamiento del insomnio, Elsevier, https://www.elsevier.es/es-revista-vigilia-sueno-270-articulo-uso-los-antidepresivos-el-tratamiento-13062068
  • Benjamín Valente-Acosta, Paul David Uribe Jaimes, Fármacos inductores del sueño, https://www.researchgate.net/publication/311675265_Farmacos_inductores_del_sueno
  • Goel N, Rao H, Durmer JS, Dinges DF. Neurocognitive consequences of sleep deprivation. Semin Neurol. 2009;29(4):320–339. doi:10.1055/s-0029-1237117