İdrar Yolu Enfeksiyonunu Erken Tedavi Etmek Neden Önemlidir?

28 Eylül, 2020
İdrar yolu enfeksiyonları toplumumuzda çok yaygındır ve komplikasyonlardan kaçınılabilmesi için erken tedavi edilmeleri gerekir. Bu komplikasyonlardan bazıları ölüme neden olabilir.

Bu durum, hastanelerin dışında kapılan ikinci en yaygın enfeksiyon nedenidir. Genellikle, kadınlarda erkeklere göre yaklaşık 30-35 kat daha fazla görülür. Ancak, bir idrar yolu enfeksiyonunu erken tedavi etmezseniz gerçekleşebilecek komplikasyonların çok az kişi farkındadır.

Başlamadan önce; etkilenen bölgeye bağlı olarak farklı türlerde genitoüriner yol enfeksiyonları olduğunu, bunların sadece bilinen sistitten ibaret olmadığını bilmelisiniz. Benzer şekilde, doktorlar da bunları nedenlerine göre tedavi edecektir.

Bu yazımızda var olan farklı türleri ve bunları zamanında teşhis edip tedavi etmenin neden önemli olduğunu sizlere açıklayacağız.

İdrar Yolu Enfeksiyonları

Bunları iki ana gruba ayırabiliriz:

  • Alt üriner sistem enfeksiyonları: Bunların arasında mesaneden üretranın sonuna, yani idrarın dışarı aktığı yere kadarki yolda gerçekleşen enfeksiyonlar bulunur. Oluşabilecek enfeksiyonlar şunlardır:
    • Sistit: idrar kesesi iltihabı
    • Prostatit: prostat iltihabı
    • Üretrit: üretra iltihabı
  • Üst üriner sistem enfeksiyonları: Bunlar böbrekleri ve böbreklerden idrar çeken ve bunu mesaneye taşıyan, üreter adı verilen yapıları etkiler. Bu enfeksiyonlar aşağıdaki gibidir:

Risk Faktörleri

İdrar yolu enfeksiyonu yaşayan bir kişi.

İdrar yolu sterildir, yani içinde herhangi bir mikroorganizma bulunmaz. Bu üç temel faktörden kaynaklanmaktadır:

  • pH’nin çok asidik olması
  • Üre varlığı
  • Mikroorganizmaların yayılmasını önleyen sürekli bir idrar akışı

Bundan dolayı, bu faktörlerden herhangi birinde görülen herhangi bir değişim bakterilerin idrar yoluna çıkmasına ve enfeksiyonlara yol açmasına neden olabilir. Örneğin, prostatın büyümesi ya da bir taştan kaynaklanan bir tıkanma sürekli idrar akışında bir durmaya neden olabilir ve aşırı bakteri çoğalmasına yol açar.

Dış genital organlarda, özellikle de kadınlarınkinde, Lactobacillus türündeki bakteriler bulunur; bunlar da laktik asit, bakterisitler ve hidrojen peroksit oluşturur. Bu maddeler idrar yoluna çıkmak isteyen herhangi bir patojen mikroorganizmayı öldürür.

Eğer kontrolsüz bir şekilde antibiyotik alırsanız Lactobacillus‘ta değişiklikler olabilir ve bu da daha yüksek bir enfeksiyon riskine yol açar.

Buna ek olarak, mesane kateterizasyonu da önemli bir risk faktörüdür. İdrar yolundan mesaneye giren ve idrarın akmasına olanak tanıyan bir tüp olan kateter bakterilerin yapışması ve enfeksiyonlara neden olması için mükemmel bir yerdir.

Bu yazımız da ilginizi çekebilir: Vajinal Maya Enfeksiyonları: Nedenleri ve Çözümleri

Bu Enfeksiyonlar İnsanları Yaşa Ya Da Cinsiyete Bağlı Olarak Nasıl Etkiler?

Çocuklukta da idrar yolu enfeksiyonları yaşanabilir, ancak bunlar genellikle çocukların idrar yollarında doğumdan itibaren var olan anormallikler ile ilgilidir. Bu dikkat edilmesi gereken bir şeydir, çünkü cerrahi onarım gerektirebilir.

Kişinin cinsiyetine bağlı olarak farklı idrar yolu enfeksiyonu türleri vardır:

  • Erkekler genellikle 60 yaşlarına gelene kadar idrar yolu enfeksiyonu yaşamazlar. Daha uzun bir üretraya sahiptirler ve salgıladıkları prostat sıvısı asidiktir ve bakterileri öldürür. Ancak, 60 yaşından sonra prostatın boyutu artar ve idrar yolunun tıkanmasına bağlı enfeksiyon riski de bunun beraberinde artış gösterir.
  • Kadınların hayatları boyunca bu enfeksiyonlara yakalanma riskleri çok daha yüksektir. Çünkü kadınların üretrası çok daha kısadır ve mikroorganizmalar mesaneye daha hızlı bir şekilde erişebilir. Dahası, menopoz sonrasında östrojen de azalır, ve bu da patojenlere karşı korumayı azaltır.
İdrar yolu enfeksiyonunu erken tedavi etmek hakkında düşünen bir kadın.

Hangi Mikroorganizmalar Söz Konusudur?

Bu enfeksiyonlara neden olan mikroorganizmalar genellikle bağırsak yolundan gelir. Spesifik olarak, bunların çoğu bakterilerdir; en yaygın olanları ise, kişinin kendi durumundan bağımsız bir şekilde, Escherichia Coli‘dir.

Diğer mikroorganizmalar Klebsiella ve Proteus bakterisidir. Ancak, eğer kişinin daha karmaşık enfeksiyonları varsa ya da kateteri varsa, doktorlar çoklu dirençli mikroorganizmalar bulunma olasılığını da göz önüne almalıdır. Bu ayrıca birden fazla bakteriye bağlı olarak da gerçekleşebilir.

Daha fazlasını öğrenin: Menopoz Sırasında Kendinize Nasıl Bakmalısınız?

Bir İdrar Yolu Enfeksiyonunu Tedavi Etmezseniz Ortaya Çıkabilecek Komplikasyonlar

Eğer sistit gibi bir alt idrar yolu rahatsızlığı ile başladıysanız ve bununla gereken şekilde ilgilenmediyseniz bakteri ilerlemeye devam edebilir ve böbreklere ulaşabilir. Bu, idrar yolu enfeksiyonunu zamanında tedavi etmezseniz ortaya çıkacak bir sorundur.

Bu böbrek enfeksiyonu, yukarıda da açıkladığımız üzere, piyelonefrit olarak adlandırılır. Eğer erken tespit edilirse bazen karmaşık olmayabilir ve doğru ilaçlar ile tedavi edilebilir. Ancak böbrek apselerine neden olarak komplikasyonlara da yol açabilir.

Böbrek apseleri böbrekteki kitlelerdir. Bunlarda savunma hücrelerimizin yanı sıra onlarla birlikte kümelenmiş ölü mikroorganizmalar da bulabiliriz, ve bunlar bir irin birikintisi oluşturur. Antibiyotikler ile, intravenöz bir şekilde tedavi edilmeleri gerekir; eğer çok büyüklerse de içlerinin boşaltılması gerekebilir.

Diğer yandan, idrar yolu enfeksiyonuna neden olan bakteriler kana geçerek sepsise de neden olabilir. Eğer bunlar gelişmeye devam ederlerse septik şoka ve ölüme neden olabilirler. Bunun gerçekleşmesinin nedeni mikroorganizmaların kana geçişinin vücudunuzun savunma tepkisini harekete geçirmesidir, bu da farklı dokularda hasarlara neden olur.

Bir İdrar Yolu Enfeksiyonunu Erken Tedavi Edin

Belirttiğimiz tüm sebepler dolayısıyla, komplikasyonlardan kaçınmak için idrar yolu enfeksiyonlarını erken tedavi etmelisiniz. Eğer semptomlarını hissederseniz doktorunuza görünmelisiniz.

Bu semptomlardan bazıları aşağıdaki gibidir:

  • Pollakiüri: gün içerisindeki idrara çıkma sayısında artış
  • Dizüri: idrar yaparken ağrı
  • Tenesmus: Birkaç kez tuvalete gitmenize neden olan acil bir idrara çıkma isteği
  • İdrar aciliyeti
  • İdrarda renk değişimleriidrarda kan olduğunu gösterebilir
  • Karın ağrısı

Bir uzman, ihtiyacınız olan tedaviyi reçete edebilecek kişidir. Eğer size belirli bir sürelik antibiyotik verirlerse, bu komplikasyonlardan ve diğerlerinden kaçınmak için kullanım talimatlarını doğru şekilde takip etmelisiniz.

  • Infecciones urinarias. Prevención y tratamiento | Farmacia Profesional. (n.d.). Retrieved April 30, 2020, from https://www.elsevier.es/es-revista-farmacia-profesional-3-articulo-infecciones-urinarias-prevencion-tratamiento-13049604
  • Complicaciones de las infecciones del tracto urinario – Infección del tracto urinario – Enfermedades de los riñones y las vías urinarias – Enfermedades – Medicina Interna Basada en la Evidencia. (n.d.). Retrieved April 30, 2020, from https://empendium.com/manualmibe/chapter/B34.II.14.8.13.
  • Cortes, J. A., Perdomo, D., Morales, R. A., Alvarez, C. A., Cuervo, S. I., Leal, A. L., Gómez, J. C., Reyes, P., Pinilla, A. E., Castellanos, E., & Donoso, W. (2015). Guía de práctica clínica sobre diagnóstico y tratamiento de infección de vías urinarias no complicada en mujeres adquirida en la comunidad. Revista de La Facultad de Medicina. https://doi.org/10.15446/revfacmed.v63.n4.44185
  • Cherry JD, Harrison G, K. S. y otros. (2018). Cistitis y pielonefritis. In Libro de texto de Feigin y Cherry sobre enfermedades infecciosas pediáricas.