Bir Alışkanlık Nasıl Oluşur

16 Nisan, 2020
Bir alışkanlık oluşturmanın yollarını öğrenmek başarmak istediğiniz projeler ya da ulaşmak istediğiniz hedeflere doğru büyük adımlar atmanıza yardımcı olabilir. Bu yazımızda size nasıl başlayacağınızı anlatacağız.

Birçok insan nasıl bir alışkanlık oluşturacaklarını bilmezler. Bundan dolayı; sağlığınızı iyileştirmeyi, bir kariyer hedefine ulaşmayı, yeni bir dil öğrenmeyi ve bunlara benzer şeyler yapmayı istemiş olsanız da büyük ihtimalle bu hedeflerinize hiç ulaşamadınız.

Alışkanlıklar, arzuladığınız şeylerin hepsini başarmak için önemlidir. Ancak, problem, “Zamanım yok”, “Motivasyon eksikliğim var”, “Henüz hazır hissetmiyorum” ve benzeri bahaneler üretmiş olmanızdır.

Alışkanlık Nedir?

Yukarıda da bahsettiğimiz üzere alışkanlıklar çok önemlidir çünkü başarınızı garantileyebilirler ve sizi istediğiniz hedeflere ulaşmanız konusunda yönlendirebilirler. Bazı çalışmalar alışkanlık hakkında şunları söylüyor:

“İnsanların sahip oldukları, kendilerini doğadan farklı bir şekilde düzenleme yetisi.”

Ek olarak şunu da işaret ediyorlar:

“Psikolojide, bir alışkanlık deneyim ile kazanılan ve düzenli ve otomatik bir şekilde gerçekleştirilen bir eylemdir.”

Yatağında oturmuş meditasyon yapan bir kadın.

Bir alışkanlık oluşturmak her zaman kolay değildir. Ancak, istediğiniz şeylere ulaşmak ve bahanelerinizin üstesinden gelmek için bu gereklidir.

Alışkanlık ve gelenek arasındaki ayrımı yapmak gereklidir, çünkü bu terimler aynı şeye işaret etmezler. Bu bağlamda, bir gelenek gönüllü ya da bilinçli olması şart olmayan eylemlerin tekrarıdır, bir alışkanlık ise bu alışkanlığı öğrenmeye karar veren insanın bir karar vermesini gerektirir.

Diğer bir deyişle, alışkanlık seçerek edinilen bir şeydir ve bilinçli bir şekilde yapılır. Bundan dolayı güncel teoriler alışkanlıklar ile ilgili şunu vurgular: Alışkanlıklar…

“…bağlama dayanan otomatik tepkilerdir”.

Son tanım, insanların bir alışkanlığı hafızanın ilişkilendirerek öğrenme yolu ile önemli bir rol oynadığı bir süreç dolayısıyla öğrendiğini ima etmektedir.

Bu yazımız ilginizi çekebilir: Büyük Başarılar Hedeflediğinizin 7 Göstergesi

Bir Alışkanlık Nasıl Oluşturulur

Bazı uzmanlara göre insanın alışkanlıklarını ailesinden edinmesinin bunları hayatı boyunca yapma ihtimalini daha yüksek hale getirdiği bahsetmeye değer bir durumdur.

Bazı vakalarda, çocuklar sağlıklı alışkanlıklar edinmeye etraflarındaki daha yaşlı insanların davranışlarını taklit ederek başlarlar.

Ancak, insanlar alışkanlıkları öğrendiklerinden dolayı, herhangi bir noktada bir alışkanlık edinmek mümkündür. Aşağıda, bir alışkanlık oluşturmanız konusunda size yardımcı olabilecek bazı ipuçlarından bahsedeceğiz.

1. Başarmak istediğiniz bir şeyi düşünün

Birden fazla durumda hayatınızın bir açısını iyileştirmek istemiş olabilirsiniz; bu daha sağlıklı yemek, bağımlılıklarınızı bırakmak ve rutininize daha erken başlamak gibi bir şey olabilir.

Düşünen yaşlı bir kadın.

Bir alışkanlık oluşturmak için iyileştirmek istediğiniz şey açıklığa kavuşturmak uygundur. Bu noktadan sonra aşamalı bir şekilde değişiklikler yapmaya başlayabilirsiniz, ta ki bu değişiklikler alışkanlık haline gelene kadar.

2. İlk adımı atarak başlayın

Büyük değişiklikleri bir gün içerisinde yapmanıza gerek yoktur. Örneğin, eğer hedefiniz her sabah koşuya çıkmaya başlamak ise ilk gün beş ya da on dakika koşun. Kendinizi aşırı bir miktarda yormayın. Hedefinizi aşamalı bir şekilde başaracaksınız.

3. Alışkanlıklarınızı iyi planlayın

Bunu muğlak bir şekilde yapmaktan kaçının. Örneğin, “Yarın koşacağım”, demek yerine “Yarın sabah 6’da uyanacağım ve beş dakika boyunca koşacağım” diyin. Konu alışkanlıklarınızı planlamak olduğunda spesifik olun.

4. Bir plan tasarlayın

Hatırlayın ki, bir alışkanlık oluşturmak istediğinizde eski davranışlarınıza dönmek istemenize yol açabilecek bazı bahaneler aklınıza gelebilir, bunlar şu türde şeyler olabilir: “Bugün yapmasam da fark etmez”, “Sonra yaparım”, “Bugün çok tembel hissediyorum” ve benzerleri. Bundan kaçınmak için bir plan tasarlayın ve bahaneler zihninizi ele geçirdiğinde her şeyiniz hazır olsun.

Örneğin, eğer meditasyonun yararlarının keyfini çıkarmak istiyorsanız matınızı önceki günden hazırlayıp odayı hazır bir biçimde bırakabilirsiniz. Eğer koşmak istiyorsanız giyeceklerinizi önceki geceden hazır edebilirsiniz. Eğer gerekli olursa telefonunuzu sessize alın ve dikkat dağınıklıklarından kaçının ki daha çok odaklanabilesiniz.

Bu yazımızı kaçırmak istemezsiniz: Anksiyete için Beş Farkındalık Egzersizi

5. Telefonunuza alarm kurun

Bu alarmlar spesifik bir görev içermeli. Eğer alarmınız sabah 6’da çalacaksa, bu alarmın sizi koşuya çıkma zamanınızın geldiği hakkında bilgilendirdiğinden emin olun. Evinizin stratejik noktalarında kendinize notlar da bırakabilirsiniz, bu yerler aynalar ya da yemek odanız olabilir ve kendinize bu görevleri bu şekilde hatırlatabilirsiniz.

Telefonuna bakarak kahve içen bir kadın.

Telefonunuza alarm kurmak oluşturmak istediğiniz alışkanlıklar hakkında kullanışlı bir hatırlatıcı olabilir.

6. Kayıt tutun ve gözlem yapın

Planınızı kurmuş bir şekilde yeni bir alışkanlık öğrenirken başardığınız şeylerin ne kadar iyi hissettirdiğini göreceksiniz. Bu da motivasyon seviyelerinizi yüksekte tutacak.

Sonuç Olarak

Hatırlayın ki, eski alışkanlıkları değiştirmek ya da basitçe yeni alışkanlıklar edinmek bazı sınırlayıcı inançları değiştirerek başlar. Bazı insanlar “ben böyleyim” gibi şeyler düşünerek ve söyleyerek kendilerini engellerler. Bu inanç son derece sınırlayıcıdır ve sizi büyük hedeflerinize ulaşmaktan alıkoyabilir. Belki de inanç sisteminizi kontrol etmeye başlamanız gerekiyordur.

  • Alegre, D. E. O. (2015). Hábitos De Vida Saludable. Mapfre-Canal Salud.
  • Suhail Velazquez Cortes. (2009). Hábitos y estilos de vida saludable. Programa Institucional Actividades De Educacion Para Una Vida Saludables.
  • Vidal, G. (1988). Promoción de la salud. Acta Psiquiatrica y Psicologica de America Latina. https://doi.org/10.1016/b978-84-458-2404-7.00001-5