Kanser Sağkalım Oranı

4 Ocak, 2021
Bir doktor kanser vakası ile karşılaştığında, geleceğin ne olacağını öngöremez. Ancak aynı durumda olan ve hastalıktan kurtulanların oranına bakarak, bazı tahminlerde bulunabilir.

Bir kişiye kanser teşhisi konulduğunda akla gelen ilk soru “Kanserden kurtulma şansım ne olacak?” veya “Daha yaşayacak ne kadar zamanım var?” olur. Bu sorulara ve hastaların kansere ilişkili diğer sorunlarına cevap vermek için kullanacağımız araçlardan biri kanser sağkalım oranıdır.

Mayo Clinic tarafından web sayfasında detaylandırıldığı üzere, doktor bu vakanın tespitinin ardından geleceği tahmin edemez. Sadece daha önce bu hastalıktan mustarip olan diğer hastaların deneyimlerine dayanarak bir tahminde bulunabilir. Bu konu hakkında daha fazlasını öğrenmek ister misiniz? Öyleyse, yazımızı okumaya devam edin!

Bunu da okuyun: Beslenme Mikrobiyotayı Nasıl Etkiler?

Kanser hesaplama oranı ne anlama gelir?

Kanserden hayatta kalma oranı, kanser teşhisi konmuş bir kişinin hayatta kalma olasılığını tahmin eden tıbbi bir istatistiksel analizdir. Genellikle, hayatta kalma oranı, kanser teşhisinin ardından 1,2 ve 5 yıl sonrasına göre hesaplanır.

Bunun anlamı; kanser teşhisi aldıktan sonra kaç kişinin belli bir süre daha hayatta kaldığını hesaplamaya çalışan bir veri analizi olmasıdır. Bu hesaplamayı, hastalıktan kurtulup hayatta kalmayı başarmış ya da ilerleme oranını ölçen bir analiz ile karıştırmamak önemlidir.

Bu istatistiksel bilgiler genellikle hayatta kalma oranıyla bağlantılı olarak sunulur ancak aynı bilgiyi sağlamazlar. Bu nedenle hesaplama yapılırken, verileri yanlış yorumlamamak için tüm hastalar dikkate alınmalıdır.

kanser oranı
Kanser sağkalım oranı, doktorlara, hastalık teşhisinin konmasının ardından hastanın ne kadar süre hayatta kalabileceğini bilmelerini sağlar.

Kanser sağkalım oranı nasıl hesaplanır?

Hayatta kalma oranı, her kanser vakası için bilimsel çalışmalardan elde edilen veriler kullanılarak hesaplanmaktadır. Bu çalışmalara tüm dünyadan binlerce insan katılmaktadır. Bu kişiler belli bir süre içinde gözetim altında tutulurlar. Bu süreçte hastalığın görülmeye başladığı tarihten, ölümüne kadar geçen süre içinde geçirdikleri değişim izlenir.

Bu analizi belli bir kanser vakası için yaparken, aşağıdakiler dikkate alınmalıdır:

  • Kanser türü,
  • Kanserin evresi (aşaması),
  • Hastanın yaşı,
  • Teşhisten bu yana geçen süre.

Bu istatistiklerin hastanın sahip olduğu diğer tıbbi koşulları hesaba katmadığını belirtmeliyiz. Bu nedenle kanser hastasının başka rahatsızlıkları yoksa, istatistiklerin öngördüğünden daha iyi bir hayatta kalma şansına sahip olması muhtemeldir.

Kanser sağkalım oranı ne için kullanılır?

Kanser sağkalım oranı
Kanser sağkalım oranı ile elde edilen veriler, doktorun hastaya hastalığının ciddiyeti konusunda rehberlik etmesini sağlar.

Hayatta kalma oranı yüzde olarak verilmiştir. Örneğin, erken evrede meme kanseri teşhisi konan 50 yaşındaki kadınların 5 yıl nispi hayatta kalma şansı %97’dir.

Bu şu anlama gelir: erken evrede meme kanseri teşhisi konulan 50 yaşın üzerindeki 100 kadından 97’sini genel olarak teşhis konulmasından 5 yıl sonra hayatta olacaktır.

Bu bilgiler, doktorun hastaya hastalığının ciddiyetini açıklamasına yardımcı olmak için kullanılır. Aynı zamanda bu veriler hem hastaya hem de hekime tedaviye ilişkin kararlar vermelerinde yol gösterici olabilir.

Bazı durumlarda, kanserden kurtulma olasılığı, hastanın maruz kalacağı tedavinin yan etkilerini veya hastanın karşılaması gereken tedavinin ekonomik boyutunu haklı çıkarmaz.

Bunu da okuyun: Kanser nasıl oluşur?

Sağkalım oranı hesaplayıcıları

Günümüzde hastalar ve sağlık çalışanları için bu bilgileri basitleştirmeyi amaçlayan araçlar bulunmaktadır. Örneğin, çevrimiçi olarak kullanılabilen farklı hayatta kalma hesaplayıcıları vardır.

Bu hesaplayıcılar aracılığıyla, kişi tanıya karşılık gelen verileri girebilir ve otomatik olarak hayatta kalma oranını hesaplamış olur. Bu kaynaklar internet ortamında genellikle İngilizce olarak mevcuttur.

Kanser sağkalım tahminleri bilimsel çalışmalarda, konuyu araştıran kurumların web sitelerinde ve bu alanda özel olarak araştırma yapan kitaplarda İspanyolca olarak mevcuttur.

Bu konuyla ilgili açıklamamız gereken başka şeyler kaldı mı?

Kanser sağkalım oranına ilişkin tahmini veriler, hem hekimler hem de bu hastalık tanısı almış hastalar için değerli bilgilerdir. Elde edilen bu verilerin hayatta kalma şansı veya hastalığın ilerleme oranı ile aynı olmadığı konusunda net olmamız gerekir. Genellikle birlikte sunulmalarına rağmen, ikisi de farklı şeylere atıfta bulunur.

Diğer taraftan, sağkalım verilerinin de tedaviye ilişkin kararların alınmasında belirleyici olduğu unutulmamalıdır. Belki de hayatta kalma şansı pek çok durumda tedavinin maliyeti ve yan etkileri ile doğru orantılıdır.

  • Siegel, R. L., Miller, K. D., & Jemal, A. (2019). Cancer statistics, 2019. CA: A Cancer Journal for Clinicians69(1), 7–34. https://doi.org/10.3322/caac.21551
  • Cancer Research UK (n.d.).  Cancer survival statistics, Cancer Research UK. Available in https://www.cancerresearchuk.org/health-professional/cancer-statistics/survival
  • Zadnik V, Žagar T, Žakelj MP. Cancer Patients’ Survival: Standard Calculation Methods And Some Considerations Regarding Their Interpretation: POPULACIJSKO PREŽIVETJE BOLNIKOV Z RAKOM: UPORABA RAZLIČNIH PRISTOPOV IN PROBLEMI INTERPRETACIJE REZULTATOV. Zdr Varst. 2016;55(2):134–141. Published 2016 Feb 11. doi:10.1515/sjph-2016-0012