Biyonik Kulak Nedir?

25 Ekim, 2020
Biyonik kulak işitme sorunu yaşayan kişilerin kullandığı bir cihazdır. Bu yazımızda size bu küçük aparatı tanıtacağız.

Koklear implant (biyonik kulak) bir dönüştürücüdür. Bu nedenle, işitme problemleri yaşayan kişilere implant takılır. Bu implant kişilerin işitme sinirlerine uyarı vermek için biyonik kulak, akustik sinyalleri elektrik sinyallerine dönüştürmekle görevli olacaktır.

Cihaz, dünyada neredeyse yenidir. İşitme engelli hastalarda belli bir başarı oranı yakalayan, test edilen ilk cihazlar 1950’lerden kalmadır. Teknolojik ilerlemeler, o yıllardan bugüne kadar cihazın  gelişmesine imkan tanımıştır.

Koklear implantın işitme cihazı ile aynı olmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Birincisi biyonik kulak ameliyatla vücuda yerleştirilir. Öte yandan işitme cihazı her zaman vücudun dışındadır ve farklı şekilde çalışır.

Cihazdan faydalanan kişilerin yaşam kalitesindeki iyileşme genellikle her zaman olumludur. Her durumda, elde edilen sonuç, çeşitli faktörlere bağlı olduğu için oldukça değişkendir. Bazen cihaza adapte olma ve cihazdan en iyi şekilde yararlanmak için yıllarca kullanılması gerekir.

İyi haber şu ki, koklear implant takıldıktan sonra hastanın günlük yaşamında büyük kısıtlamalara neden olmaz. Çoğu aktivite normal şekilde yapılabilir.

Okuyun: Kulağa Kaçan Su Nasıl Çıkartılır?

Koklear implantın parçaları

Her cihaz gibi koklear implant da parçalardan oluşur. Bu durumda, son konumlarına bağlı olarak dış , vücudun dışında ve  içinde olmak üzere, iç parçalar olarak sınıflandırılırlar.

Dış parçalar şunlardır:

  • Mikrofon: sesleri alır.
  • İşlemci: Kullanışlı ve yararsız dil arasında ayrım yapmak için mikrofon tarafından alınan sesleri seçer.
  • Verici: seslerin işlemciden cihazın iç parçalarına taşınmasından sorumlu olacaktır.

İç parçalar ise aşağıdaki gibidir:

  • Alıcı: Bu kısım cerrahi olarak kulak arkasına kafatasının mastoid kemiğine implante edilir. Elektrotlara göndermek için vericiden gelen sesleri alır.
  • Elektrotlar: İç kulağın içine implante edilir ve doğrudan sinir hücrelerini sinyalle işitme sinirine ulaşmaları için uyarır.
koklear implant
Koklear implant iç ve dış olmaz üzere iki parçadan oluşur. Bir mıknatıs yardımıyla vücuda yapışır.

Nasıl çalışır?

Mikrofon harici sesleri aldığında işlemciye gönderir. Orada, dili oluşturabilen ve oluşturamayan sesler arasında bir ayrım yapmak için işlenirler. Ses daha sonra dijital hale getirilir.

Dijital sesin, normal işiten bir bireyin duyduğu olağan sesten farklı kendine has özellikleri vardır. Koklear implant kullananlar, bunu genellikle metalik sesin çıkardığı seslere benzetirler. Bu aynı zamanda biyonik kulağın, kullanım başlangıcında ses tonlarının ayırt edilmesini zorlaştırır.

Dijitalleştirilmiş ses, koklear implantın dış kısmından bağlantı sistemi aracılığıyla iç kısma geçer. Alıcı, vücuda girdikten sonra dijital bilgiyi elektrik sinyaline dönüştürür, böylece elektrotlar aracılığıyla iç kulak uyarılır.

Her elektrot, işitme sinyalinin belirli bir frekansına karşılık olarak eşleşir. Bu, her an uyarılan elektrodun işitme siniri için belirli bir sinyal oluşturmasına neden olur. Beyin, sinyali işitme siniri yoluyla alacak ve işitme duyusunu oluşturacaktır.

işitme sorunu yaşayan kadın
Koklear implant, ciddi işitme kaybı olan kişilere önerilir.

İşitme kaybına sahip olup olmadığınızı anlamak için bilmeniz gereken şeyler:

Kim koklear implant kullanabilir?

Koklear implant kullanmaya uygun kişilerin özellikleri aşağıda sıralanmıştır:

  • Her iki kulakta da ciddi boyutta işitme kaybına sahiptirler. Hasta konuşmadığında veya sadece tek kelime söylediğinde, sesi üzerinde çok az kontrol sahibi olduğunda veya sesi hiç kontrol edemediğinde, ses birimlerinin çoğunu doğru şekilde telaffuz etmediğinde veya derdini düzgün anlatamadığında kayıp ciddi olarak kabul edilir.
  • Çeşitli işitme cihazları denedikten sonra yaşam kalitesi açısından çok az faydasını görmüşlerdir.
  • İşitme testlerinde ifadelerin yüzde elliden daha azını tanırlar.
  • İşitme cihazı kullanırken bile dinleme testlerinde yüzde altmıştan daha az ifadeyi tanırlar.

Okuyun: Sağırlığı Önlemek İçin Tavsiyeler Ve Doğal Bitkiler

Ön değerlendirme bir kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılır. Burun, boğaz ve kulak alanında uzmanlaşmış profesyonel bir hekimdir. Kulak burun boğaz uzmanı sizden kesinlikle odyometriler, BT taramaları ve beyin ve kulağın MRI’larını talep edecektir.

Tıbbi endikasyonların ötesinde, koklear implantın başarılı olması için diğer koşulları da karşılanması beklenir. Bu koşullar doğası gereği sadece fiziksel değil aynı zamanda psikolojik adaptasyon sürecini de içeren bir süreçtir.

İşitme kaybı olan kişinin motivasyonun yüksek  ve implantın ne anlama geldiğinin farkında olması gerekir. Daha sonra zor olabilen ve sürekli bağlılık gerektiren bir adaptasyon süreci vardır. Dahası, implant tarafından üretilen işitsel ses, normal işitme olarak bildiğimiz şey değildir.

İmplant kullanan çocuklar için, sesleri yorumlamalarına yardımcı olan takip programlarına katılmak neredeyse zorunludur. Öte yandan ameliyat olacak yetişkinlerin, tüm süreç için uygun olup olmadıklarının belirlenmesi için uzman personel tarafından psikolojik olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

  • Manrique, Manuel. “Implantes cocleares.” Acta Otorrinolaringológica Española 53.5 (2002): 305-316.
  • Lenarz T. Cochlear implant – state of the art. GMS Curr Top Otorhinolaryngol Head Neck Surg. 2018;16:Doc04. Published 2018 Feb 19. doi:10.3205/cto000143
  • Manrique, Manuel, et al. “Guía clínica sobre implantes cocleares.” Acta Otorrinolaringológica Española 70.1 (2019): 47-54.
  • Ramos-Macías, Ángel, et al. “Implante coclear. Estado actual y futuro.” Revista Médica Clínica Las Condes 27.6 (2016): 798-807.