Kan Testlerinden Önce Oruç Tutmak Neden Önemlidir?

15 Ekim, 2020
Genel olarak, hastalar kan alınmasından önce en az 8 saat boyunca oruç tutmalıdır. Ancak, bu aslında spesifik test türüne bağlı olacaktır. Bugün, size bunun nedenini anlatacağız.

Kan testleri, bir kişinin sağlığı hakkında çok fazla bilgi verdiklerinden dolayı en yaygın tıbbi test türlerinden bir tanesidir. Hatta, herhangi bir tıbbi müdahale söz konusu olduğunda rutin ve temel bir prosedür olarak değerlendirilirler. Genel olarak, hastalar bir kan testinden önce en az sekiz saat boyunca oruç tutmak için hazırlanmalı ve eğer mümkünse kanlarını sabah aldırmalıdır.

Kan testleri farklı parametrelerin analiz edilmesine yardımcı olabilir. Sıklıkla, doktorlar spesifik testleri şüphelenilen teşhisleri onaylamak ya da elemek üzere kullanır. Ancak, pek çok değer daha ziyade rutin yapılması gereken şeyler ile ilgilidir. Örneğin, kan şekeri seviyeleri ya da kan sayımlarından bahsedilebilir.

Aşağıdaki yazımızda size kan testlerinden önce oruç tutmak neden hastalar için gereklidir, bundan bahsedeceğiz. Diğer bir deyişle, prosedürden en az sekiz saat önce yemek ve içmekten kaçınmak neden bu kadar önemlidir?

Bu soruyu, ve daha fazlasını şimdi cevaplayacağız.

Daha fazlasını keşfedin: Kan Testi Yaptırmak: Ne Sıklıkla Yapılması Uygun?

Kan Testleri Ne İçin Yapılır?

Kan testleri, hastadan kan alınmasını ve örneğin bir laboratuvarda analiz edilmesini içerir. Bu testler doktorların hastanın genel sağlığı ile ilgili bilgi alabilmek için vücudun pek çok yönünü inceleyebilmesini sağlar. Aynı zamanda, bu bilgiler spesifik bir organın durumu hakkında da doktorlara bilgi verebilir.

Genel olarak, kan testleri bir hemogram da içerir. Bu, kandaki her bir hücre tipinin konsantrasyonu anlamına gelir. Diğer bir deyişle; kırmızı kan hücreleri, beyaz kan hücreleri ve trombositler. Dahası, bu, normal olduklarından emin olunabilmesi için hücrelerin şeklinin de gözlemlenmesini sağlar.

Benzer şekilde, kan testleri çeşitli biyokimyasal değerlerin analizine de olanak tanır. Örneğin, bir kişinin kanındaki glikoz ya demir seviyeleri bu şekilde ölçülebilir. Bu değer grubu içerisinde kolesterol, trigliserit, tiroid enzimleri, üre ve benzeri şeylerden de bahsedilebilir.

Bu parametrelerin tamamı belirli hastalıkların tespit edilmesi için elzemdir. Örneğin, tiroid enzimi değerleri bir tiroid hastalığını ortaya çıkarmaya yardımcı olur. Aynı anda, demir ve diğer değerler de doktorların aneminin varlığını ve ciddiyetini belirlemesine yardımcı olur.

Dahası, kan testleri belirli tümörlerin olması ihtimalinde dahi yardımcı olabilir. Bu tümörler kan dolaşımında bulunabilecek belirli maddeler salgılayarak hareket ederler.

Kan testlerini analiz eden bir doktor.
Kan testleri vücuttaki dengesizlikleri tespit etmeye yardımcı olabilir. Doktorlar bunları genellikle hastalıklara tanı koymak üzere kullanır.

Kan Testlerinden Önce Oruç Tutmak Neden Önemlidir?

Kan testi yaptırmanız gereken gün geldiğinde öncesinden en az sekiz saat boyunca oruç tutmak önemlidir. Diğer bir deyişle, önceki gece su haricinde herhangi bir sıvı ya da herhangi bir gıda tüketmeyin. Çünkü, kan yiyecek ve içecekleri emer ve bu da belirli parametreleri etkileyebilir.

Ancak, bir hasta için oruç tutmak gerekli mi, ve evetse ne kadar tutmalı, bu yapılacak olan testlere bağlıdır. Örneğin, eğer doktorunuz sadece bir hemogram istediyse o zaman oruç tutmak gerekli olmayabilir. Ancak, glikoz seviyeleri söz konusu olduğunda yetişkinler en az sekiz saat boyunca, çocuklar ise en az üç saat boyunca oruç tutmalıdır.

Bu yazımızı da okumak isteyebilirsiniz: Normal Hemoglobin Seviyelerine Sahip Olmak İçin Ne Yemelisiniz

Aynı zamanda, tiroid fonksiyonunu analiz etmek söz konusu olduğunda, sadece dört saat boyunca oruç tutmak yeterli olacaktır. Kolesterol seviyeleri söz konusu olduğunda ise doktor 12 saate kadar oruç tutmanızı önerebilir.

Değerlendirilmesi gereken bir diğer açı ise ilaçtır. Tıpkı gıdalar gibi belirli ilaçlar da kandaki değerleri değiştirebilir. Doktorlar genel olarak bunun farkındadır ve ilaç almayı durdurmanız gerekiyor mu gerekmiyor mu size söyleyebilecektir.

Alarmlı bir saatin yanında duran tabak, çatal ve bıçak.
Kan testlerinden önce oruç tutmak, hangi spesifik testlerin yapılacağına bağlı olacaktır. Tüm kan testleri öncesinde oruç tutulmasını gerektirmez.

Başka Neleri Aklınızda Tutmalısınız

Sağlık uzmanları, kan testlerinin mümkün olan en iyi şekilde gitmesi için diğer önerilerde de bulunma eğilimindedir. Öncelikle, oruç tutmanın yanı sıra, kan testi yaptırmadan hemen önce sigara içmekten de kaçınmalısınız. Çünkü, tütün glikoz seviyelerini etkileyebilir.

Susuzluğunuzu gidermek için makul miktarlarda su içebilirsiniz. Ancak, kan testlerinden önce alkolik içecekler içmek kesinlikle yasaktır. Ayrıca, önceki gün egzersiz yapmaktan da kaçınmalısınız, çünkü bu da belirli işaretleri etkileyebilir.

Durum ne olursa olsun, her zaman doktorunuza danışmalı ve kendi durumunuz için spesifik yönergeleri öğrenmelisiniz. Halihazırda bahsettiğimiz üzere, bazı hastalar ilaçlara ara vermeye ihtiyaç duyabilir, diğerleri ise buna gerek duymayacaktır. Aynı zamanda, bir hastanın kan testinden önce oruç tutması gereken süre de değişkenlik gösterebilir. Bundan dolayı, bunu doktorunuz ile kişisel olarak konuşmak en iyisi olacaktır.

  • Quinn JG, Tansey EA, Johnson CD, Roe SM, Montgomery LE. Blood: tests used to assess the physiological and immunological properties of blood. Adv Physiol Educ. 2016;40(2):165-175. doi:10.1152/advan.00079.2015
  • Dean L. Blood Groups and Red Cell Antigens [Internet]. Bethesda (MD): National Center for Biotechnology Information (US); 2005. Table 1, Complete blood count. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK2263/table/ch1.T1/
  • Ortiz Sánchez, Y., García Tase, M. M., Rosales Arias, K. K., Vázquez Belizón, Y., & Fonseca Olivares, E. (2005). Interferencias de medicamentos con pruebas de laboratorios. Revista Cubana de Farmacia39(3).
  • McMillin JM. Blood Glucose. In: Walker HK, Hall WD, Hurst JW, editors. Clinical Methods: The History, Physical, and Laboratory Examinations. 3rd edition. Boston: Butterworths; 1990. Chapter 141. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK248/
  • Kackov S, Simundic AM, Gatti-Drnic A. Are patients well informed about the fasting requirements for laboratory blood testing?. Biochem Med (Zagreb). 2013;23(3):326-331. doi:10.11613/bm.2013.040