Koronavirüs Tespiti için Test Türleri

20 Mayıs, 2020
Şu anda, koronavirüsü tespit etmek için temel olarak üç farklı test türü vardır. Bu üçünden en çok bilineni, çok pratik ancak daha az güvenilir olan hızlı testtir. Bilim adamları daha hızlı ve daha güvenilir testler sunmak için 7/24 çalışıyorlar.

Koronavirüsü tespit etmek için etkili bir test geliştirme çalışması, dünyamızı etkileyen mevcut pandemi söz konusu olduğunda en önemli konulardan biridir. Her gün binlerce test yapmanın artan bulaşıcılığı engellemeye yardımcı olabileceğini gösteren kanıtlar vardır.

Bununla birlikte, bilim insanları bu hastalığı doğrulayan farklı test türlerini uygulama konusunda çeşitli zorluklarla karşılaşmışlardır. En büyük sorun, en güvenilir testlerin sonuç vermede daha uzun zaman alması, en hızlı testlerde ise hataların olmasıdır.

Bu konuda birçok gelişme var ve uzmanlar açıklanan zorluğu büyük ölçüde çözdüklerine inanıyorlar. Dahası, önümüzdeki kış itibariyle en son teknoloji ile oldukça verimli bir test geliştireceklerini umuyorlar. Ancak şimdilik, koronavirüsü saptamaya yönelik halihazırda mevcut olan testlere bakalım.

Bu yazı da ilginizi çekebilir: ABD Koronavirüse Karşı Aşı Test Ediyor

RT-PCR, koronavirüs tespitine yönelik test türlerinden biri

Koronavirüsü tespit etmek için şu anda mevcut olan tüm testlerin arasında en eksiksiz ve güvenilir olanı budur. Şimdiye kadar, son teşhislerde en az sayıda hata alınan test budur. Aynı nedenden ötürü, Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) önerdiği testtir.

Test, hastanın genellikle burnuna, ender durumlarda ise boğazına bir çubuk sokularak alınan örneğin incelenmesiyle yapılır. Eküvyon çubuğu denen bu ince çubukla numuneyi alan tıbbi personel, bunu özel bir laboratuvara gönderir. Numunenin alınması 10 dakika sürer, bundan sonra virüs 10 ila 15 dakika süren bir işlemle devre dışı bırakılır.

Daha sonra teknisyenler örnekten genetik materyali çıkarır ve özel bir ekipmanla işlerler. Tüm süreç yaklaşık 4 saat sürer ve bu uzun süre testin ana dezavantajıdır. Şu anda, bilim insanları bu testin süresinin kısalmasını sağlayacak yöntemler bulmak için çalışıyorlar. Yakında sadece bir saat içinde sonuç veren RT-PCR testlerine sahip olacaklarına inanıyorlar.

potansiyel hastadan numune alan koruma ekipmanlı doktor
Bu testi gerçekleştirmek için, bir numune almak amacıyla burun veya boğaz içine bir eküvyon çubuğu sokulur.

Antijen testi

Koronavirüsü tespit etmek için yapılan testler arasında antijen testi en hızlı ve aynı zamanda şu anda dünyada en yaygın kullanılan testtir. Bu testin en zayıf noktası güvenilirliğidir. Bir yandan, bazı üreticiler bu testlerin üretiminde eksiklikler yaşamışlardır. Aynı zamanda da, bu test virüsün inkübasyonda (kuluçka döneminde) olduğu bireylerde kullanıldığı durumlarda çok verimli değildir. Genel olarak, ikinci bir test gereklidir.

Bu test hamilelik testine benzer şekilde çalışır. RT-PCR testinde olduğu gibi, numune burun veya boğazdan alınır, ancak bu sefer bir kağıt şeridine yerleştirilir. Ardından tek yapılması gereken kağıdın üzerinde, testin pozitif, negatif veya belirsiz olduğunu gösteren renk bantlarının ortaya çıkmasını beklemektir.

Antijen testi başlangıçtan bitişe kadar sadece 10 ila 15 dakika sürer. Yüksek viral yükü olan hastalarda, yani virüsü vücutlarında yüksek miktarda bulunduran kişilerde güvenilirdir. Uzmanlar, bu testin duyarlılığının neredeyse %30 olduğuna ve bu nedenle birçok şüpheye ve yanlış pozitif veya yanlış negatifliğe yer bıraktığına inanıyorlar. Bu testin iyi yanı, herkes tarafında kendi evlerinde, tıbbi gözetime gerek duymadan yapabilmesidir.

Bu yazımızı da okuyun: Koronavirüs Mutasyonu

Koronavirüsü tespit etmek için serolojik testler

Normal şartlar altında, bu test bir kişinin kan grubunu bulmak için kullanılana benzer. Bir kan örneğinin alınmasını içerir, ancak sadece küçük bir miktar yeterlidir. Antijen testinde olduğu gibi, numune bir kağıt şeridine yerleştirilir. Şerit, vücudu enfekte olmuş bir kişinin virüse karşı savaşmak için ürettiği antikorları tespit ederse, renk değiştirir.

Bu, sadece 10 veya 15 dakika süren çok hızlı bir testtir. Ancak, güvenilirliği sınırlıdır. Hastalar sadece enfeksiyona yakalandıktan altı ila sekiz gün sonra antikor geliştirir. Aynı zamanda, hastaların hala enfekte olup olmadığını veya virüse karşı bağışıklık kazanmış olup olmadığını ayırt etmez. Sıklıkla epidemiyolojik çalışmalarda kullanılır.

koronavirüs için pozitif sonuç vermiş test tübünü tutan eldivenli el
Koronavirüs için serolojik test hızlı bir testtir, ancak %100 güvenilir değildir.

Nanoteknoloji temelli optik biyosensörler

Bu test hala deneme aşamasındadır, ancak oldukça gelişmiştir. Diyabetli kişilerin kan şekerini ölçmek için kullandıkları gibi bir biyosensörden oluşur. Bu biyosensör 2.5 cm’den biraz büyüktür ve özel bir çip içerir.

Test, hastadan alınan bir numunenin çipe okutulmasını içerir. Bu numune SARS-CoV-2 virüsünü içeriyorsa, cihazın ışık özelliklerinde bir değişiklik üretecektir. Tüm süreç bir saat sürer. İlk yarım saatte tanı formüle edilir ve ikinci yarım saatte sonuçlar doğrulanır.

Bu testin avantajlarından biri, testin gerçekleştirilmesinde uzman personel gerektirmemesidir. Aynı zamanda çok güvenilir sonuçlar sağlar. Ancak uzmanlar, 2020’nin sonuna kadar hazır olmayacağına inanıyorlar.

  • Plasència, A. (2020). COVID-19: por qué los países deben informar sobre el número de pruebas realizadas. The Conversation, 2020.
  • Corman VM, Landt O, Kaiser M, et al. Detection of 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) by real-time RT-PCR. Euro Surveill. 2020;25(3):2000045. doi:10.2807/1560-7917.ES.2020.25.3.2000045
  • Organización Mundial de la Salud. (2015). Pruebas de laboratorio para el coronavirus causante del síndrome respiratorio de Oriente Medio (MERS-CoV). Disponible en https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/188247/WHO_MERS_LAB_15.1_spa.pdf;jsessionid=9552E389F52F9032F650452DC194EFF2?sequence=1
  • Nguyen, Trieu & Duong Bang, Dang & Wolff, Anders. (2020). 2019 Novel Coronavirus Disease (COVID-19): Paving the Road for Rapid Detection and Point-of-Care Diagnostics. Micromachines. 11. 306. 10.3390/mi11030306.