Her Şey İçin Kendini Suçlu Hissetmekten Kaçınmanın Yolları

27 Ağustos, 2018
Suçluluk duygusu, kendimizi iyileştirmek için kullandığımız bir mekanizma olsa da, yapabildiği tek şey bizi ilerlemekten alıkoymaktır. Bu yüzden duygularımızı gözden geçirmeyi ve yeni bir sayfa açmayı öğrenmeliyiz.

Suçluluk bazı insanlarda oldukça yaygın bir duygudur.

Eğer bir şeyi daha iyi yapmış olabileceğinize inanıyorsanız ve bunu düşünmekten vazgeçemiyorsanız, hatalarınızı sürekli olarak hatırlıyorsanız ya da her zaman hata yaptığınızı düşünüyorsanız, bu makaleyi okumalısınız.

Az önce belirttiğimiz gibi, her durumda suçlu hissetmeyi nasıl durduracağınızı öğrenebilirsiniz.

Suçluluk duymak neden normaldir?

Bir insanın suçlu olabileceği ve bunun yüzünden acı çekebileceği birçok neden vardır.

Kültürel ve eğitimsel seviyelerde, suçluluk duygusu, gelecekte hata yapmaktan kaçınmak ya da bir dahaki sefere daha iyi şeyler yapmak için bir yoludur.

Peki neden suçluluk duyuyoruz? Aşağıda sıralayacaklarımız suçluluk duyma sebeplerinden bazıları olabilir:

1. Ahlaki ya da etik sebeplerden dolayı

iş yerinde sorunlar

Küçüklüğümüzden beri, içinde yaşadığımız topluma ve kültüre göre, belli başlı “doğru” ya da “bizden beklenen” pratikleri öğrendik.

Bu normların dışında bir şey yaptığımızda, kendimizi suçlu hissederiz. Bunun nedeni, bir hata ya da önceden belirlenmiş bir kodun eksikliği olarak görülür.

Bununla birlikte, suçluluk sadece o anda yaşanan ve alışkanlıklarda ya da yönlenişte bir değişime yol açmayan bir his olabilir.

Belki de ilk olarak bir şey yaptığımız için biraz suçluluk duyarız, ama sonra bunu “unuturuz” ya da eylemlerimizin sonuçlarına odaklanmayı tercih ederiz.

2. Çünkü bizi daha iyi bir insan yaptığını düşünürüz

Suçluluk duymak sizi daha iyi bir vatandaş, daha iyi bir çocuk, daha iyi eş, daha iyi bir çalışan vb. yapmaz.

Ancak maalesef, kötü bir şey yapıp bunun için suçluluk duymanın daha iyi bir şey olduğunu düşünürüz, çübkü bu duygu bizi ahlaki olarak üstün kılar. Bunu yaparak, kendimizi rahatlatabilir ve arındırabiliriz.

Ancak önemli olan, suçluluk duygusu değildir. Önemli olan içten şekilde pişman olmak ve hatalarımızı düzeltmek için çabalamaktır.

3. Bencil sebeplerden dolayı

bencilce

Suçluluk aynı zamanda insanın bencil bir yanıdır. Kötü bir insan gibi hissetmenize neden olur ve hata ettiğinizde kendinizle barışmanıza engeldir.

Ancak, bu benmerkezci düşünceler ahlaktan çok farklıdır (ahlak başkaları hakkında düşünmeye dayanır).

Suçluluk dikkatimizi dağıtabilir ve bizi etrafımızdakilerden uzaklaşabilir. Suçlu hissetmeye o kadar çok konsantre oluruz ki bu hikaye kimse için iyi bitmez.

Kendimizi suçlu hissetmekten nasıl kaçınabiliriz?

Suçluluk duygusu her an her yerde ortaya çıkabilir. Bazı insanlarda daha sık görülür ve depresyon, yalnızlık, ıstırap, pişmanlık vb. duygular ile sonuçlanabilir.

“Kötü” yaptığımız bir şey üzerine sürekli düşünmek hatalarımızı düzeltmemizi ve gelecekte onlardan bir şeyler öğrenmemizi engelleyebilir.

Kendinizi her zaman suçlu hissetmemek için bu tavsiyelere dikkat edin:

1. Bu duyguyu anlayın

üzgün kadın

Suçluluk üretken ya da verimsiz olabilir. İlk durumda, büyümemize ve olgunlaşmamıza izin verecek; ama ikincisinde tamamen tersi sonuçlara yol açacaktır.

Hatalarımızdan ders alırsak ve bunları kullanırsak, kendimizi suçlu hissetmemiz gerekmez.

Verimsiz suçluluk durumunda, kendimizi geliştiremeyiz ve sonuç olarak derin depresyona girebiliriz.

Yanlış yaptığınız bir şeyi düşünmek yanlış değildir. Ancak, sadece bir hatayı düşündüğünüz ve bir dahaki sefere düzeltmeye ya da bundan kaçınmaya çalışmadığınız zaman durum bir sorun haline gelir.

Hepimiz hata yaparız, ama onunla uğraşırken aldığımız tutum, bizi bir insan olarak tanımlayan şeydir.

2. Kontrolünüzde olmayan olaylar için suçluluk hissetmek normaldir

Bir araba kazası ya da yeni vefat etmiş birisine veda edememek, bizi suçlulukla baş başa bırakabilecek tipik durumlardır.

  • “Öyle yapabilirdim” ya da bunun benzeri düşünceler kendimizi çok kötü hissettirir.
  • İktidarsızlık, hayal kırıklığı ve kontrol kaybı, suçluluk ile el ele gider.
  • Değiştiremeyeceğimiz pek çok şey olduğu gerçeğini ve bundan dolayı daha kötü bir insan olmadığımızı düşünmek iyi bir fikir olabilir.

Çevremizdeki her şeyi kontrol edebiliriz. “Ne olabilirdi” diye düşünmek sağlıklı değildir. Hiç birimiz geçmişi değiştirme yeteneğine sahip değiliz.

3. Duygularınıza dönüp bakın

mutsuz adam

En çok hangi anda ya da durumda suçluluk duygusu yaşarsınız? Geriye dönük bir egzersiz yapın ve neden suçlu hissettiğinizi analiz edin.

  • Belki de çocukken, ahlak ve etik ile ilgili öğrendiğiniz bir şey yüzünden olabilir. Ortaya çıkabilecek diğer duygular utanç ve üzüntüdür.
  • Bunların her birini tanımlayın ve hangi anda ortaya çıkacağını belirleyin.

Suçlu hissetme konusunda sizi savunmasız hale getiren alışkanlıklardan ya da durumlardan haberdar olduğunuzda, bunlar üzerinde çalışabilir ve bunları değiştirmeye ya da iyileştirmeye başlayabilirsiniz.

  • Bir günlüğe duygularınızı aktarmanız, bir liste hazırlamanız ya da konuyu size yakın biriyle (ya da bir terapistle) konuşmanız yardımcı olabilir.
  • Bu, suçluluk duygusunun hayatınızı ele geçirmesini engelleyecektir.

4. Suçluluğu kabul edin

Bu, temel bir adımdır; böylece bu duygu sizi ve ilişkilerinizi ele geçirmez. Suçlu hissetmek yanlış değildir, ama suçluluk duygusuna bir ömür boyu tutunmak yanlıştır. Problemi kabul etmek, hata yapabileceğinizi ve insan olduğunuzu kabul etmektir. Ayrıca size değişme potansiyelinizi gösterir.

Bu zordur ve zaman alır. Ama eninde sonunda kendinizi iyi hissedersiniz. Kendinizi affedin, göreceksiniz ki böylece daha huzurlu yaşayacaksınız ve baskı ve sosyal dışlanma hissetmeyeceksiniz.