Hiperlipidemi: Kandaki Yüksek Lipid Düzeyleri

Hiperlipidemi, kandaki kolesterol değerlerinin artması ve buna bağlı olarak ortaya çıkan problemlerdir. Sorun ilaçlar, yaşam tarzı değişiklikleri ve diyet takviyeleri ile ele alınabilir.
Hiperlipidemi: Kandaki Yüksek Lipid Düzeyleri

Son Güncelleme: 21 Temmuz, 2021

Hiperlipidemi ve dislipidemi, kandaki yüksek lipid seviyeleridir. Lipitler, lipoproteinler tarafından depolandıkları dokulara taşınır. Bunlar bir enerji rezervidir ve vücut, dokularının metabolik ihtiyaçlarını karşılaması gerektiğinde bunları kullanır.

Kolesterol, vücudun düzgün işleyişinde önemli bir rol oynayan bir lipid veya yağdır. Ayrıca, hücrelerin plazma zarının bir parçasını oluşturur. Trigliseritler de lipidlerdir ve vücutta önemli bir enerji rezervidir. Kan, onları karaciğer ve bağırsağın ürettiği lipoproteinlerle birlikte taşır.

Kandaki artan lipid seviyelerinin nedenleri

Kanda yeterli veya normal kabul edilenlerin üzerinde artan kolesterol ve trigliserit seviyeleri, ateroskleroz için önemli bir risk faktörüdür. Ateroskleroz, kardiyovasküler ve serebrovasküler kazalarla ilişkili çok önemli bir risk faktörüdür.

Önlenebilir nedenler

Kolesterol ve trigliserit düzeylerinin kontrolüne katkıda bulunabilecek önlenebilir nedenler arasında şunlar yer alır:

  • Dengesiz beslenme: Diyetiniz doymuş yağlar, trans yağ asitleri ve kolesterolden zenginse risk daha yüksektir.
  • Fazla kilo ve obezite: Fazla kilo ile kötü kolesterol ve trigliseritler yükselme eğilimi gösterirken, iyi kolesterol değerleri düşer.
  • Tütün ve alkol tüketimi: Tütün tüketimi kan dolaşımını etkiler.

Önlenemeyen nedenler

Hiçbir şey yapamadığımız önlenemeyen nedenler arasında genetik, yaş ve cinsiyet gibi faktörler bulunur. Bazı durumlarda hiperkolesteroleminin, dolaylı olarak kolesterol seviyelerinin yükselmesine neden olan diğer hastalıklarla ilişkili olduğunu da belirtmek önemlidir.

Genetik hiperkolesterolemi, doğumda tespit edilen kalıtsal bir hastalıktır ve buna sahip kişilerde kan kolesterol düzeyleri yükselir.

tıkanmış damar
Kolesterol, kanın geçişini engelleyen arterlerde birikir ve kardiyovasküler hastalık riskini artırır.

Hiperlipidemi belirtileri ve semptomları

Yüksek lipit seviyeleri semptomlarla kendini göstermez. Aksine, hiperlipidemi bir kan testi ile tespit edilene veya kardiyovasküler bir kaza meydana gelene kadar fark edilmez. Bununla birlikte, bu hastalıklarla en sık ilişkili semptomlar şunlardır:

  • Ksantomlar: Ellerin, dirseklerin veya vücudun diğer kısımlarının derisinde, hatta gözün kornea çevresinde bile yağ birikintileri.
  • Ksantelazmalar: Göz kapaklarında yağ birikintileri.
  • Kramplar: Özellikle yürürken kalça kaslarında.
  • Ayak parmaklarında iyileşmeyen yaralar.

Semptomların olmaması nedeniyle, neden olabileceği etkileri önlemek için hiperlipidemiyi mümkün olduğunca erken tespit etmek çok önemlidir. Özellikle aile geçmişi veya risk faktörleri olan kişilerde önleyici testlerin yapılması tavsiye edilir.

Uzmanların risk faktörü olarak kabul ettiği faktörlerden bazıları şunlardır:

  • Yaş: 45 yaş üstü erkekler ve 55 yaş üstü veya erken menopozlu kadınlar
  • Ailede kardiyovasküler sıkıntı geçmişi
  • Sigara içmek
  • Yüksek tansiyon
  • HDL kolesterol < 35 mg/dL
  • Şeker hastalığı

Hiperlipidemi için diyet takviyeleri

damar tıkanıklığı ve ilaçlar
İlaç ve takviyeleri içeren geleneksel tedavilerin yanı sıra egzersiz ve dengeli beslenme de önemlidir.

Doktorların kolesterol seviyelerini kontrol etmek için reçete ettiği başlıca ilaçlar statinler, değişim reçineleri, fibratlar ve omega-3 asitleridir. Doktor, sağlık açısından en büyük riski oluşturan tedavi gerektiren parametreye göre doğru ilacı seçecektir.

Tedavi ayrıca yararlı olabilecek bitkisel preparatlara atıfta bulunan gıda takviyeleri ve fitoterapiyi de içerebilir. Dislipidemi tedavisinde yararlı olan bitki maddeleri arasında şunları listeleyebiliriz:

  • Lifli bitki türleri: Plantago ovata, forssk, konjac, koch ve benzerleri.
  • Saf gıda takviyeleri: Balık veya kril yağından elde edilen uzun zincirli omega-3 asitleri, EPA, DHA ve benzerleri.
  • Koenzim Q10 ve kırmızı maya pirinci: Kırmızı maya pirincinde bulunan Monacolin K.
  • Lipid profilini iyileştiren türler: Garcinia cambogia veya garcinia gummi-gutta, soya, lesitin, izoflavonlar ve benzerleri.

Hiperlipidemiler ve değişen alışkanlıklar

Çoğu dislipidemi önlenebilir faktörlerden kaynaklanır. Bunların çoğu dengesiz beslenme, hareketsiz yaşam tarzı ve yaşam tarzı faktörlerinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle yapmanız gereken ilk şey yaşam tarzınızı değiştirmektir.

İlginizi çekebilir ...
Kolesterol Probleminizi Kötüleştiren 4 Alışkanlık
Sağlığa bir adımsayfasında okuyun Sağlığa bir adım
Kolesterol Probleminizi Kötüleştiren 4 Alışkanlık

Kolesterol seviyeleriniz vücudunuzun genel sağlığı için son derece önemlidir. Bundan dolayı, buna dikkat etmeniz gerekmektedir.



  • Märki, H. H. (1969). Hiperlipidemia. Folia Clinica Internacional.

  • Mata, P., Alonso, R., Ruíz-Garcia, A., Díaz-Díaz, J. L., González, N., Gijón-Conde, T., … Perez de Isla, L. (2014). Hiperlipidemia familiar combinada: Documento de consenso. Semergen. https://doi.org/10.1016/j.semerg.2014.07.007

  • Kreisberg, R. A., & Reusch, J. E. B. (2005). Hiperlipidemia (Exceso de grasas en la sangre). The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. https://doi.org/10.1210/jcem.90.3.9992