Kahverengi Yağ Dokusu: Sağlık İçin Neden Önemlidir?

27 Temmuz, 2021
Kahverengi yağ dokusunun işlevi üzerine yapılan araştırmalar son yıllarda ilginç sonuçlar vermiştir. Bu yüzden artık kilo verme ve diğer önemli süreçlerle ilişkilendiriliyor.

Kahverengi adipoz doku olarak da bilinen kahverengi yağ dokusu, soğuk hissi algıladığımızda vücutta harekete geçen yağdır. Fonksiyonu esas olarak bir enerji rezervi olan beyaz veya sarı yağ dokusunun aksine, bu tip yağın önemli sağlık etkileri vardır.

Esas olarak perikardiyal ve supraklaviküler alanlarda ve pankreas ve böbrekler gibi organların çevresinde bulunur. Bileşiminde çok sayıda mitokondri bulunan metabolik olarak aktif bir dokudur. İşlevi termoregülatördür ve bebeklerde özellikle önemlidir.

İlginizi çekebilir: Vücudumuzdaki Fazla Yağlar İçin Çözüm Önerileri

Kahverengi yağ dokusunun aktivasyonu

Üşüdüğümüzde, ısı üretmek için daha fazla yağ yakarız. Bu, özellikle kahverengi yağ dokusunun uyarılmasından kaynaklanmaktadır. Fiziksel egzersiz, beyaz yağ dokusunun yok edilmesi üzerinde etkisi olan bu tür yağları da aktive ediyor gibi görünüyor.

Bir grup araştırmacı, melatonin alımı ile kahverengi yağdaki artış arasında pozitif bir ilişki buldu. 2018’de yayınlanan çalışmalarının sonuçları, bu hormonun uygulanmasının, metabolik olarak aktif olan bu kahverengi yağ dokusunu uyararak kilo kontrolü için etkili bir mekanizma olduğunu kanıtlayabileceğini öne sürüyor.

Ancak bu konuda yapılan çalışmalar hayvan denekler üzerinde yapılmıştır. Bu, çıkarılan sonuçların insanlar için tamamen tahmin edilemez olduğu anlamına gelir. Yine de uzmanlar, kahverengi yağ dokusu, kilo kaybı ve kan şekeri regülasyonu arasında yakın bir bağlantı olabileceğini öne sürüyorlar.

Ancak bu yağın dağılımı bireyler arasında homojen değildir ve cinsiyet farklılıkları da vardır. Advances in Experimental Medicine and Biology dergisindeki bir makaleye göre, kadınlarda bu doku daha fazla görünüyor.

kahverengi adipoz doku
Hala araştırılan bir konu olmasına rağmen uzmanlar kahverengi yağ dokusunu kilo kaybıyla ilişkilendiriyor.

Termojenez

Kahverengi yağ dokusunda meydana gelen termojenez süreci, vücut düşük bir sıcaklık algıladığında ısı üretme işlevine sahiptir. Bu amaçla, protein aracılı metabolik reaksiyonda trigliseritler ve glikoz kullanılır.

Dolayısıyla vücuttaki kahverengi yağ miktarı ile enerji harcaması arasında pozitif bir ilişki vardır. Bu dokunun aktivasyonu, istirahat halindeki enerji harcamasında %5’e kadar bir artışa yol açabilir, bu da enerji gereksinimlerinde 100 kcal’lik bir artış anlamına gelebilir.

Bu dokunun aktivasyonuna aracılık etmekten sorumlu organlar, peptitlerin salgılanması yoluyla kalp; miyokin adı verilen hormonlar aracılığıyla kaslar; ve katekolaminlerin salgılanması sayesinde sinir sistemidir.

Keşfedin: Bölgesel Yağ Yakmaya Yardımcı Yiyecekler

Beslenme ve kahverengi yağ dokusu

Yiyeceklerdeki bazı aktif bileşikler, vücuttaki kahverengi yağ miktarı ve metabolik kapasitesi ile ilgili olabilir. Kapsaisin, resveratrol, kurkumin ve yeşil çay, konjuge linoleik yağ asitleri gibi bu tip kahverengi yağ dokusunu uyarabilir gibi görünmektedir.

2017’de yayınlanan bir araştırmaya göre, bu besinlere sahip gıdaların düzenli olarak alınmasının kilo kaybıyla bağlantılı olmasının nedeni bu olabilir. Bununla birlikte, bunun kanıtı güçlü değildir ve bu bağlantıyı doğrulamak için daha fazla insan denemesi gerekli olacaktır.

bir bardak yeşil çay
Yeşil çayın yanı sıra kapsaisin ve resveratrol gibi maddeler, kahverengi yağ dokusu stimülasyonu ile ilişkilidir.

Kahverengi yağ dokusu, metabolik olarak aktif bir doku

Kahverengi yağ, beyaz veya sarı yağın aksine metabolik olarak aktif bir dokudur. Vücudun termoregülasyonunda rol oynar ve vücut üşüme hissini algıladığında çalışmaya başlar.

Bu aktivasyon, istirahatte metabolik harcamada önemli artışlara yol açar, bu da beyaz yağ dokusunun yok edilmesi yoluyla kilo kaybına yol açabilir. Gıdalardaki melatonin ve bazı aktif bileşiklerin kahverengi yağ dokusu üzerindeki etkileri şu anda araştırma konusudur.

Belirli maddelerin alımı, vücuttaki melatonin oranını bir dereceye kadar artırabilir. Metabolik aktiviteyi bile iyileştirebilir. Aynı zamanda egzersiz bu dokunun fonksiyonlarının uyarılmasına katkıda bulunur, enerji harcamasını artırır ve böylece kilo kaybını en üst düzeye çıkarır.

Son olarak, bu yağın yenidoğanlarda yetişkinlere göre daha bol olduğunu belirtmek önemlidir. Kadınlarda erkeklerden daha fazla miktarda bulunabileceğinden cinsiyet farklılıkları da vardır.

  • Fernández Vázquez G., Reiter RJ., Agil A., Melatonin increases brown adipose tissue mas and function in zucker diabetic fatty rats: implications for obesity control. J Pineal Res, 2018.
  • Bredella MA., Sex differences in body composition. Adv Exp Med Biol, 2017. 1043: 9-27.
  • Okla M., Kim J., Koehler K., Chung S., Dietary factors promoting brown and beige fat development and thermogenesis. Adv Nutr, 2017. 8 (3): 473-483.